Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ahlaki Görecelik

Moral Relativism

Tanım

Bir eylemin ahlaki değerinin evrensel ve sabit doğrularla değil, toplumsal gelenekler, kültür veya bireysel bağlamla belirlendiğini savunan felsefi ve psikolojik görüş.

Örnek Vaka / Uygulama

Antropolojik bir araştırmada, bir toplulukta yaşlıların bakımının üstlenilmesi kutsal bir görev kabul edilirken, başka bir coğrafi bölgede göçebe yaşam koşulları nedeniyle farklı pratiklerin uygulanması ve her iki toplumun da kendi içsel mantığına göre bunu 'ahlaki' görmesi ahlaki göreceliğin somut bir örneğidir.

Derin Analiz

Ahlaki görecelik, hem meta-etik düzlemde teorik bir duruş hem de gelişim psikolojisinde ampirik bir olgu olarak incelenir. Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramında, özerk ahlak dönemindeki çocukların eylemlerin sadece sonuçlarına değil, arkasındaki niyetlere ve hafifletici sebeplere de odaklanmasını ifade eder. Evrensel ahlaki mutlakiyetçiliğin aksine, bu yaklaşım doğru ve yanlışın kültürel ve zamansal olarak değişkenlik gösterdiğini öne sürer. Bilişsel bilimler ve antropoloji, insan zihninin normatif çerçeveleri oluştururken sosyal uyum ve grup içi iş birliği dinamiklerini nasıl içselleştirdiğini bu perspektifle analiz eder.

Etimoloji

Latince 'moralis' (töreye/ahlaka ilişkin) ve 'relativus' (göreli, bağıntılı; 'referre' [geri getirmek, ilişkilendirmek] fiilinden türetilmiştir) sözcüklerinin birleşiminden türemiştir.

Karıştırmayın

Ahlaki mutlakiyetçilik (eylemlerin evrensel ve değişmez doğrulara dayandığını savunur) ve durum etiği (genel kuralların varlığını kabul etmekle birlikte her özel durumun kendi içinde değerlendirilmesi gerektiğini öne sürer) ile karıştırılır; ahlaki görecelik ise temel standartların tamamen kültürel veya bağlamsal olduğunu iddia eder.