Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İlişkilendirmek

Associate

Tanım

Fikirler, olaylar veya nesneler arasında zihinsel süreçler aracılığıyla bir bağlantı kurma eylemi veya bu süreç sonucunda eşlik eden nesne, kişi ya da uyarıcı.

Örnek Vaka / Uygulama

Eşli-ilişkililer öğrenme testinde (paired-associates learning) bir katılımcıya 'elma - masa' kelime çifti sunulur. Katılımcı, daha sonra 'elma' kelimesi verildğinde 'masa' kelimesini hatırlamak için zihninde bu iki kavram arasında semantik veya görsel bir köprü (ilişkilendirme) kurar.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve öğrenme kuramlarında ilişkilendirme, klasik ve edimsel koşullanmanın temel mekanizmasını oluşturur. Beyindeki nöral ağlar, eşzamanlı veya ardışık uyarımlar (Heptian öğrenme kuralı: 'Birlikte ateşlenen nöronlar birlikte bağlanır') aracılığıyla sinaptik plastisite göstererek bu bağlantıları kodlar. Bellek sistemlerinde ise epizodik ve anlamsal bilginin geri çağrılması, uyarıcılar arasındaki bu bilişsel bağların gücüne bağlıdır.

Etimoloji

Latince 'associare' fiilinden türetilmiştir; 'ad-' (yönelik, -e doğru) ve 'socius' (arkadaş, ortak, yoldaş) kelimelerinin birleşiminden meydana gelir.

Karıştırmayın

Ayırt etme (discrimination) ve genelleme (generalization) kavramlarıyla karıştırılabilir. İlişkilendirme iki uyarıcı veya fikir arasında bağ kurmayı ifade ederken; ayırt etme bu uyarıcılardaki farklılıkları saptamayı, genelleme ise benzer uyarıcılara aynı tepkiyi vermeyi tanımlar.