Uygulamalı Spor Psikolojisi
Applied Sport Psychology
Tanım
Sporcuların performansını optimize etmek ve istikrarlı hale getirmek amacıyla psikoloji ilkelerinin pratik sahada kullanılması ve incelenmesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Kritik bir serbest atış sırasında eli titreyen ve performans kaygısı yaşayan bir profesyonel basketbolcuya, bilişsel yeniden yapılandırma, diyafram nefesiyle otonom sinir sistemini parasempatik domine hale getirme ve somatik gevşeme tekniklerinin uygulanması suretiyle atış isabet oranının istikrarlı hale getirilmesi.
Derin Analiz
Uygulamalı spor psikolojisi, bilişsel psikoloji, motor öğrenme ve klinik psikoloji ilkelerini entegre eden multidisipliner bir uygulamalı bilim dalıdır. Temel odak noktası; uyarılmışlık düzeyinin regülasyonu, dikkat ve odaklanma stratejileri, zihinsel prova (mental imagery), hedef belirleme ve öz-yeterlik algısının güçlendirilmesidir. Nörobiyolojik düzeyde, bu müdahaleler prefrontal korteks ile limbik sistem arasındaki regulasyonu optimize ederek, akut stres altında bile motor korteksin en verimli şekilde çalışmasını sağlar. Amaç, bireyin potansiyelini baskı altına girmeden, tam bir akış (flow) deneyimiyle dışavurabilmesini sağlayan psikolojik dayanıklılığı inşa etmektir.
Etimoloji
İngilizce 'apply' (Latince 'applicare': uygulamak, bağlamak) + 'sport' (Fransızca 'desport': eğlence, oyun) + Yunanca 'psyche' (ruh, zihin) ve 'logia' (bilim, çalışma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Akademik spor psikolojisi ile sıkça karıştırılır. Akademik spor psikolojisi laboratuvar ortamında teorik modeller geliştirip test ederken, uygulamalı spor psikolojisi doğrudan saha içinde, antrenör ve sporcularla birebir müdahalelere odaklanır.