Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Köhler Etkisi

Köhler Effect

Tanım

Bireylerin, koordinasyon gerektirmeyen ancak sebat ve dayanıklılık isteyen ortak görevlerde, grup içinde çalıştıklarında bireysel olarak harcadıklarından daha fazla çaba sarf etme eğilimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir yerinde iki kişilik bir proje ekibinin, uzun ve yorucu bir veri analizi raporunu tek bir ortak dosya üzerinden tamamlaması beklenmektedir. Ekip üyelerinden biri daha az teknik bilgiye ve hıza sahip olsa da, diğer uzmanın yanında mahcup olmamak ve süreci yavaşlatan kişi konumuna düşmemek için normalde harcayacağından çok daha yoğun bir mesai ve dikkat sarf ederek performansını artırır.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji ve grup dinamikleri literatüründe, grup ortamlarında sıklıkla görülen sosyal kaytarmanın (social loafing) tam tersi bir tezahür olarak ortaya çıkar. Conjunctive (birleşik) görevlerde, grubun performansı en zayıf halkasının kapasitesine bağımlıdır. Daha az yetenekli veya zayıf olan grup üyesi, grubun geri kalanını hayal kırıklığına uğratmamak ve grubun başarısına anlamlı bir katkı sağlamak amacıyla kendi normal kapasitesinin çok üzerinde bir motivasyon ve çaba gösterir. Bu durum, özellikle fiziksel dayanıklılık gerektiren testlerde (örneğin kürek çekme veya ağırlık kaldırma) ampirik olarak doğrulanmıştır.

Etimoloji

Alman araştırmacı Otto Köhler'in soyadından (1926) türetilmiştir; grup psikolojisi ve motivasyon dinamikleri bağlamında adlandırılmıştır.

Karıştırmayın

Sosyal kaytarma (social loafing) ile karıştırılır; sosyal kaytarma grupta bireysel çabanın azalmasına yol açarken, Köhler etkisi tam tersine zayıf üyede çaba artışına neden olur.