Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kolaylaştırılmış İletişim

Facilitated Communication

Tanım

Şiddetli gelişimsel bozuklukları olan bireylerin, bir uygulayıcının fiziksel desteğiyle klavye veya benzeri araçlar aracılığıyla iletişim kurmasını sağladığı iddia edilen ancak bilimsel olarak itibarsızlaştırılmış bir yöntem.

Örnek Vaka / Uygulama

Non-verbal bir otizm tanılı çocuğun, bir terapistin elini tutarak klavyede karmaşık cümleler yazdığı gözlemlenir. Ancak terapistin gözleri kapatıldığında veya çocuğa farklı bir görsel uyaran sunulduğunda, çocuk tamamen anlamsız tuşlara basar ya da yanıt veremez; bu durum çıktının çocuğa değil, uygulayıcıya ait olduğunu gösterir.

Derin Analiz

Kolaylaştırılmış iletişim (FC), otizm spektrum bozukluğu veya diğer gelişimsel yetersizlikleri nedeniyle sözel iletişim kuramayan bireylerin ellerinin, kollarının veya bileklerinin bir 'uygulayıcı' (facilitator) tarafından fiziksel olarak yönlendirilmesi esasına dayanır. Klinik psikoloji ve nöropsikoloji literatüründe yapılan kontrollü çalışmalar, yazılan mesajların kaynağının engelli birey değil, bilinçdışı ideo-motor etkilerle yönlendirmeyi yapan uygulayıcının kendisi olduğunu defalarca kanıtlamıştır. Bilimsel topluluklar ve ulusal otizm örgütleri tarafından sözdebilimsel (pseudoscience) bir uygulama olarak kabul edilir; çünkü çift-kör testlerde, uygulayıcının ne gösterildiğini bilmediği durumlarda anlamlı bir iletişim kurulamadığı açıkça görülmüştür.

Etimoloji

Latince 'facilis' (kolay, yapılabilir) kökünden türetilen 'facilitare' (kolaylaştırmak) fiili ile Latince 'communicatio' (paylaşım, haberleşme) kelimesinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Augmentative and Alternative Communication (AAC - Destekleyici ve Alternatif İletişim sistemleri). AAC, bilimsel olarak kanıtlanmış, bireyin bağımsız olarak resimler, işaretler veya bağımsız cihazlar kullanmasını sağlayan yöntemler bütünüyken, FC tamamen başkasının fiziksel müdahalesine bağımlıdır.