Konservasyon
Conservation
Tanım
Fiziksel nesnelerin şekil veya konum değiştirmelerine rağmen kütle, hacim ve sayı gibi temel niteliklerinin değişmediğini kavrama bilişsel yetisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yedi yaşındaki bir çocuğun önünde birebir aynı miktarda su içeren iki özdeş bardak bulunur. Deneyci, çocukların gözü önünde bu bardaklardan birindeki suyu çok daha uzun ve ince üçüncü bir bardağa boşaltır. Konservasyon yetisi gelişmiş olan çocuk, suyun görünümü değişmesine rağmen miktarının ilk durumla aynı kaldığını bilir.
Derin Analiz
Jean Piaget'nin Bilişsel Gelişim Kuramı'nda somut işlemler dönemiyle (yaklaşık 7-11 yaş) birlikte kazanılan temel bir zihinsel operasyondur. Çocuklar bu evreden önce, örneğin kısa ve geniş bir bardaktaki su uzun ve dar bir bardağa döküldüğünde, suyun miktarının arttığına veya azaldığına inanırlar (görsel odaklanma / centration). Konservasyon yetisinin kazanılması, çocuğun tersinenebilirlik (reversibility) ve dönüştürülebilirlik ilkelerini zihinsel olarak manipüle edebilmesini, algısal yanılsamalardan bağımsız olarak nicel değişmezliği idrak etmesini sağlar.
Etimoloji
Latince 'conservare' (bir arada tutmak, korumak, muhafaza etmek) fiilinden türetilmiştir; 'com-' (birlikte, tam) ve 'servare' (korumak, kollamak) sözcüklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Ben-merkezcilik (egocentrism) ve odaklanma (centration) kavramlarıyla karıştırılır. Odaklanma, çocuğun bir nesnenin yalnızca tek bir boyutuna (örneğin sadece yüksekliğine) dikkat etmesi ve diğer boyutları göz ardı etmesi durumudur; konservasyon ise bu kısıtlılığı aşarak çok boyutlu mantıksal düşünmeye geçiştir.