Konuşma Algısının Motor Teorisi
Motor Theory Of Speech Perception
Tanım
Konuşma algısının, dinleyicinin işittiği sesleri kendi konuşma aparatıyla nasıl üreteceğini bilinçdışı olarak hesaplamasına dayandığını savunan bilişsel model.
Örnek Vaka / Uygulama
Kürsüde konuşan bir hatibin çıkardığı boğuk 'b' ve 'p' seslerini dinleyen bir birey, akustik dalga boylarındaki belirsizliklere rağmen, kendi dudak ve dil kaslarının bu sesleri üretmek için hangi motor hareketleri yapması gerekeceğini milisaniyeler içinde simüle ederek mesajı kusursuz bir şekilde çözer.
Derin Analiz
Alvin M. Liberman ve meslektaşları tarafından öne sürülen bu teori, işitsel uyarıcıların (akustik sinyallerin) doğrudan akustik özellikleriyle değil, bu sesleri üretmek için gereken motor komutların algılanmasıyla çözümlendiğini iddia eder. Bilişsel bilimler ve nörodilbilim bağlamında, bu model ayna nöron sistemleri ve algı-motor bütünleşmesi için erken bir temel teşkil etmiştir. Klasik işitsel işleme modellerinden farklı olarak, konuşmanın özel bir insan kapasitesi olduğunu ve 'konuşma modülü' adı verilen doğuştan gelen, özel amaçlı bir sinirsel alt sistem tarafından yönetildiğini öne sürer. Güncel nörogörüntüleme çalışmaları, motor korteksin (özellikle Broca bölgesinin) konuşma algısı sırasında aktifleştiğini göstererek bu teorinin bazı yönlerini desteklemekle birlikte, tamamen motor sisteme bağımlı olduğu yönündeki katı varsayımlar günümüzde tartışmalıdır.
Etimoloji
İngilizce 'motor' (Latince 'movere' [hareket ettirmek] kökünden türetilmiş) + 'theory' (Yunanca 'theoria' [gözlem, inceleme]) + 'speech' (Cermen kökenli 'sprecan' [konuşmak]) terimlerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
İşitsel Teori (Auditory Theory) ile karıştırılır; işitsel teori konuşma algısının saf akustik özelliklerin çözümlenmesine dayandığını savunurken, motor teori üretici mekanizmaların rolünü merkeze koyar.
Keşfetmeye Devam Edin
Kategorik Algı
Categorical Perception
Sürekli ve dereceli bir fiziksel uyarıcının, insan zihni tarafından keskin sınırlarla ayrılmış kesikli kategoriler halinde algılanması olgusu.
İncele
Broca Alanı
Broca’s Area
Serebral hemisferin inferior frontal girusunun posterior kısmında yer alan ve konuşma üretimi ile motor konuşma planlamasından sorumlu kortikal bölgedir.
İncele