Kopma Teorisi
Disengagement Theory
Tanım
Yaşlılık sürecinde bireyin toplumdan, toplumun da bireyden karşılıklı ve kaçınılmaz bir şekilde uzaklaşmasını savunan gerontolojik teori.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetmişli yaşlarındaki emekli bir öğretmenin, eski meslektaşları ve sosyal kulüplerle olan bağlarını yavaş yavaş koparması, akşamları evde yalnız vakit geçirmeyi ve içsel dünyasına odaklanmayı dışarıda sosyalleşmeye tercih etmesi bu teorinin klasik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
20. yüzyılın ortalarında Elaine Cumming ve William E. Henry tarafından geliştirilen kopma teorisi, yaşlanmayı biyolojik ve sosyal bir kaçınılmazlık olarak ele alır. Bu modele göre, yaşlı bireylerin sosyal rollerinden ve taahhütlerinden el etek çekmesi, hem bireyin azalan enerjisine uyum sağlaması hem de toplumsal dengenin korunması açısından doğal bir süreçtir. Birey, dış dünyadaki etkileşimlerini azaltarak enerjisini içsel bir öz-değerlendirmeye ve iç gözleme yöneltir. Ancak çağdaş sosyal gerontoloji ve ampirik araştırmalar, bu karşılıklı geri çekilmenin evrensel veya zorunlu bir kural olmadığını, bireylerin yaşam boyu aktif kalabildiğini ve esenliğin büyük ölçüde aktivite ile sürdürülebildiğini göstermiştir.