Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Koruyucu Prova

Maintenance Rehearsal

Tanım

Bilginin işleyen bellekte ya da kısa süreli bellekte kaybolmasını önlemek amacıyla aynı formda ardışık olarak tekrar edilmesi süreci.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir kişinin yeni duyduğu beş haneli bir otel oda numarasını, anahtarı kapıya takana kadar kendi kendine mırıldanarak tekrar etmesi koruyucu provaya klasik bir örnektir. Eğer bu esnada araya başka bir uyarıcı girerse (örneğin birinin aniden soru sorması), sayı dizisi tamamen unutulur.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji bağlamında koruyucu prova, fonolojik döngünün aktif olarak kullanıldığı ve bilginin anlamsal derinliğe inilmeden, yalnızca yüzeysel özellikleriyle tutulduğu bir mekanizmadır. Craik ve Lockhart'ın İşleme Düzeyleri Modeli'ne (Levels of Processing Model) göre, bu tür yüzeysel yineleme, bilginin uzun süreli belleğe kodlanmasını (encoding) sağlamada yetersizdir çünkü uyarıcıya herhangi bir ayrıntılandırma (elaboration) veya anlamsal bağlam eklenmez. Tekrar kesildiği an, iz bozulması (decay theory) veya girişim (interference) nedeniyle bilgi kısa süreli bellekten hızla silinir.

Etimoloji

Latince 're-' (tekrar) + 'restituere' (yerine koymak/yenilemek) köklerinden türetilen 'rehearsal' kelimesi ile İngilizce 'maintain' (elde tutmak, sürdürmek) fiilinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Özümseyici prova (elaborative rehearsal) ile sıkça karıştırılır; özümseyici prova bilgiyi mevcut uzun süreli bellek yapılarıyla ilişkilendirerek kalıcı kodlama sağlarken, koruyucu prova yalnızca bilgiyi kısa süreli bellekte tutma odaklıdır.