Kümülatif Eğitimsel Avantaj
Cumulative Educational Advantage
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
İlkokul yıllarında zengin bir kelime dağarcığına ve okuma alışkanlığına sahip bir çocuğun, ortaokul ve lisede karmaşık metinleri daha hızlı kavraması, akademik başarı yarışında akranlarına kıyasla her yıl katlanarak artan bir üstünlük sağlaması.
Derin Analiz
Bilişsel ve gelişimsel psikoloji bağlamında bu kavram, erken dönemde kazanılan nitelikli bilgi ve becerilerin, ilerleyen yaşam döngüsünde kartopu etkisi yaratarak daha üst düzey akademik ve entelektüel kazanımlara zemin hazırladığını inceler. Matthew Etkisi (Matta Efekti) ile paralellik gösterir; daha donanımlı başlayan bireyler yeni bilgileri daha hızlı entegre eder ve bilişsel şemalarını bu doğrultuda genişletir.
Etimoloji
Latince 'cumulare' (yığmak, biriktirmek) fiilinden türetilen 'cumulus' kökü ile yine Latince 'educare' (yetiştirmek, eğitmek) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Akışkan zeka (fluid intelligence) ile karıştırılabilir; ancak akışkan zeka biyolojik temelli problem çözme kapasitesini ifade ederken, kümülatif eğitimsel avantaj çevresel ve zamansal olarak biriken edinimleri kapsar.
Keşfetmeye Devam Edin
Matta Etkisi
Matta Etkisi
Matthew Effect
Avantajlı konumda olan bireylerin, grupların veya kurumların zamanla bu avantajlarını artırarak daha da güçlenmesi, dezavantajlı olanların ise görece geride kalması eğilimi.
İncele
Bilişsel Şema
Bilişsel Şema
Cognitive Schema
Bireyin dünyayı, kendini ve diğerlerini anlamlandırmasını, kategorize etmesini ve yeni bilgileri filtrelemesini sağlayan, geçmiş deneyimlerle şekillenmiş soyut bilgi yapıları ve zihinsel kalıplardır.
İncele