Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kümülatif Tekrar

Cumulative Rehearsal

Tanım

Kısa süreli bellekte bilgi tutma stratejisi olarak, yeni sunulan her bir öğenin kendinden öncekilerle birlikte sistematik olarak tekrar edilmesi sürecidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir nöropsikolojik değerlendirme sırasında klinisyen, hastaya yedi maddelik bir kelime listesini işitsel olarak okur. Hasta ilk kelimeyi söyler ('elma'), ikinci kelime okunduğunda hem ilkini hem ikincisini tekrarlar ('elma, armut'), üçüncü kelimede ise üçünü birden sıralar ('elma, armut, muz'). Bu süreç listenin sonuna kadar bu şekilde birikimli olarak devam eder.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve bellek mimarisi bağlamında kümülatif tekrar, çalışma belleğinin (working memory) phonological loop (fonolojik döngü) alt sisteminin kapasitesini optimize etmek için kullanılan aktif bir kodlama stratejisidir. Birey, serisel bir listede n. sıradaki yeni uyarıcıyla karşılaştığında, o ana kadar sunulan tüm geçmiş uyarıcıları (1'den n-1'e kadar) sırasıyla yeniden seslendirir. Bu mekanizma, bilginin duyusal kayıttan birincil belleğe geçişini hızlandırmakla kalmaz, aynı zamanda bilginin uzun süreli belleğe (long-term memory) aktarımını sağlayan kodlama derinliğini (levels of processing) artırır. Pasif tekrardan farklı olarak, her yeni öğenin eklenmesiyle birlikte önceki izlerin (memory traces) güçlenmesi, serbest hatırlama (free-recall) testlerinde primacy (ilk sıra) ve recency (son sıra) etkilerinin ötesinde, genel geri getirme performansını istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yukarı taşır.

Etimoloji

Latince 'cumulare' [yığmak, biriktirmek] fiilinden türetilen kümülatif sözcüğü ile Eski Fransızca 'rehercier' [baştan denemek, tekrarlamak] kökenine dayanan tekrar kelimesinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Pasif tekrar (passive rehearsal) ile sıklıkla karıştırılır; pasif tekrar yalnızca en son sunulan tekil bilginin zihinsel olarak yinelenmesini içerirken, kümülatif tekrar geçmiş tüm birimi kapsayan yapılandırılmış bir yığma süreci gerektirir.