Küp Modeli
Cube Model
Tanım
Nedensel atıfları belirleyen bilgi ipuçlarını (tutarlılık, farklılık ve fikir birliği) üç boyutlu bir eksende inceleyen bilişsel model.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir iş arkadaşınızın toplantıda sürekli olarak esnemesini gözlemliyorsunuz. Bu davranışın sebebini anlamak için Kelley'nin küp modelini uygularsınız: 1) Tutarlılık: Bu kişi her toplantıda mı esniyor? (Evet). 2) Farklılık: Bu kişi sadece bu toplantıda mı yoksa her durumda mı esniyor? (Sadece bu toplantıda). 3) Fikir Birliği: Odadaki diğer insanlar da esniyor mu? (Hayır, sadece o). Bu veriler doğrultusunda, davranışın kişisel bir durumdan (örneğin uykusuzluktan) kaynaklandığına dair dışsal veya içsel bir nedensel atıfta bulunursunuz.
Derin Analiz
Harold Kelley tarafından geliştirilen bu model, bireylerin sosyal dünyadaki olayların nedenlerini (içsel veya dışsal faktörler olarak) nasıl atfettiğini açıklamak üzere tasarlanmıştır. ANOVA (Varyans Analizi) mantığına dayanır; bireyler bir davranışın sebebini ararken zihinsel olarak üç ana bilgi kaynağını işlerler: Tutarlılık (behavioral consistency across time), Farklılık (distinctiveness across contexts) ve Fikir Birliği (consensus among peers). Bilişsel bilimler perspektifinden bakıldığında, bu model insanların sınırlı bilişsel kapasiteyle karmaşık sosyal verileri nasıl kategorize ettiğini ve sosyal gerçekliği nasıl inşa ettiğini gösteren mekanistik bir çerçeve sunar.
Etimoloji
Latince 'cubus' (küp) kelimesinden türetilmiş olup, bilişsel psikolojide üç boyutlu geometrik bir uzayı temsil eden analojik bir terimdir.
Karıştırmayın
Temel Atıf Hatası (Fundamental Attribution Error) ile sıklıkla karıştırılır; küp modeli atıfların *nasıl hesaplandığını* inceleyen mantıksal bir süreç modeliyken, temel atıf hatası bu süreçteki sistematik bir bilişsel yanlılığı ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Postkolonyalizm
Postkolonyalizm
Postcolonialism
Sömürgeciliğin yerel, küresel, psikolojik ve kültürel etkilerini çok disiplinli bir perspektifle inceleyen eleştirel analiz alanıdır.
İncele
Tutum Direnci
Tutum Direnci
Resistance Of An Attitude
Bir tutumun, dışarıdan gelen eleştiriler, çürütme girişimleri veya zıt argümanlar karşısında değişmeden kalabilme derecesidir.
İncele
Moda Akımı
Moda Akımı
Fad
Geniş kitlelerin ani bir coşkuyla benimseyip kısa sürede hızla terk ettiği, genellikle yüzeysel ve kalıcı etkisi olmayan geçici toplumsal davranış veya tüketim eğilimi.
İncele
Ata Tapınımı
Ata Tapınımı
Ancestor Worship
Ölmüş akrabalara duyulan derin saygı, hürmet ve onların ruhlarıyla ritüeller ile dualar aracılığıyla iletişim kurma pratiklerini içeren kültürel ve dini yönelim.
İncele