Kural Koyucu Norm
İnjunctive Norm
Tanım
Bireylerin belirli bir durumda nasıl davranması, hissetmesi ve düşünmesi gerektiğini belirleyen, toplumsal olarak onaylanan ve onaylanmayan davranışları tanımlayan yazılı olmayan kural.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kütüphanede insanımların gerçekte fısıltıyla konuşup konuşmadığından bağımsız olarak, 'kütüphanede sessiz olunmalıdır' kuralının var olması ve yüksek sesle konuşan birine diğerlerinin rahatsız edici bakışlar atması kural koyucu normun net bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve davranış bilimleri literatüründe kural koyucu normlar, bireylerin ahlaki ve etik pusulalarını şekillendiren dışsal baskı mekanizmalarıdır. 'Tanımlayıcı norm' (descriptive norm) kavramının aksine, insanların gerçekte ne yaptığına değil, ne yapması gerektiğine odaklanır. Bu normlar, grubun değer sistemini korumak ve sosyal düzeni tesis etmek amacıyla onaylanmama, dışlanma veya ayıplanma gibi yaptırımlarla desteklenir. Nörobiyolojik düzeyde, bu normlara uyum sağlamak veya norm ihlallerini tespit etmek, beynin ödül devreleri (nukleus akkumbens) ve sosyal biliş ağları (medial prefrontal korteks) ile yakın ilişki içindedir; çünkü insan zihni evrimsel olarak kabile içi uyumu hayatta kalmanın ön koşulu olarak kodlamıştır.
Etimoloji
Latince 'iniunctus' (emredilmiş, yüklenmiş) fiil partisipinden türetilmiş 'injunctive' sıfatı ile Latince 'norma' (kural, ölçü) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Tanımlayıcı norm (descriptive norm) ile sıkça karıştırılır. Tanımlayıcı norm insanların gerçekte ne yaptığını gösterirken, kural koyucu norm ne yapmaları gerektiğini ve ahlaki olarak neyin makbul olduğunu emreder.