Kuramdan-tümdengelimsel Akıl Yürütme
Hypothetico-deductive Reasoning
Tanım
Erken ergenlik döneminde ortaya çıkan, soyut hipotezler kurma ve bunları mantıksal çıkarımlarla test etme yeteneğidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Lise birinci sınıf öğrencisi Deniz'in, bitkilerin büyüme hızı üzerine bir deney tasarlarken sadece mevcut saksıları gözlemlemekle yetinmeyip; ışık miktarının, su pH derecesinin ve toprak türünün etkilerini izole eden beş ayrı hipotez kurması ve her birinin olası sonuçlarını önceden mantıksal olarak hesaplaması.
Derin Analiz
Jean Piaget’nin bilişsel gelişim kuramının dördüncü ve son basamağı olan soyut işlemler döneminin merkezinde yer alır. Çocukluk dönemindeki somut operasyonel düşüncenin aksine, bu bilişsel kapasite bireyin doğrudan deneyimlemediği olasılıklar, soyut önermeler ve teorik yapılar üzerinde işlem yapmasına olanak tanır. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteksteki miyelinasyon süreçlerinin ve yürütücü işlev ağlarının olgunlaşmasıyla doğrudan ilişkilidir. Birey, bir problemi çözerken olası tüm değişkenleri sistematik bir şekilde izole eder, denenceler üretir ve bu denenceleri mantıksal sonuçlarına kadar tümdengelim yoluyla takip eder.
Etimoloji
Latince 'hypotheticus' [varsayıma dayalı, Yunanca 'hypothetikos'] + 'deductivus' [aşağı çekmek, sonuç çıkarmak, 'de-' [aşağı/uzak] + 'ducere' [götürmek, çekmek]] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Tümevarımsal akıl yürütme (özel örneklerden genel yasalara varmaya çalışır; oysa kuramdan-tümdengelimsel akıl yürütme genel teorilerden özel durumlar için test edilebilir öngörüler türetir).
Keşfetmeye Devam Edin
Soyut İşlemler Dönemi
Formal Operational Stage
Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramının yaklaşık 12 yaşındayken başlayan dördüncü ve son evresi olup, soyut düşünme, mantıksal çıkarsama ve hipotez kurma becerilerinin geliştiği aşamadır.
İncele
Bilişsel Gelişim
Cognitive Development
Algılama, bellek, kavram oluşturma, problem çözme ve akıl yürütme gibi zihinsel süreçlerin doğumdan yetişkinliğe uzanan büyüme ve olgunlaşma seyri.
İncele