Tümevarımsal Akıl Yürütme

İnductive Reasoning

Tanım

Özel gözlem ve vakalardan hareketle genel prensiplere, kural ve çıkarımlara ulaşma biçimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir araştırmacının laboratuvarda gözlemlediği yüzlerce hastanın aynı antikor seviyesine sahip olduğunu görmesi ve bu veriden yola çıkarak 'bu enfeksiyonu geçiren herkes belirli bir bağışıklık geliştirir' genellemesine varması tümevarımsal akıl yürütmenin klinik pratikteki somut bir örneğidir.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve epistemolojide tümevarımsal akıl yürütme, ampirik verilerin kategorize edilmesi ve hipotez oluşturulmasının temel mekanizmasıdır. Deduktif (tümdengelimsel) mantığın aksine, kesinlik vadetmez; olasılıksal bir düzlemde çalışır. Bireyin duyusal girdileri işlerken örüntü tanıma (pattern recognition) kapasitesine dayanır. Bilimsel yöntemin ilk adımı olan gözlemden teoriye geçiş sürecini karakterize eder. İstatistiksel çıkarsamada örneklem verilerinden evren parametrelerine ulaşma mantığının bilişsel temelini oluşturur.

Etimoloji

Latince 'inductio' (yönlendirme, getirme, içine alma) kelimesinden türetilmiş olup, klasik mantıkta özelden genele giden yöntemi ifade etmek için kullanılır.

Karıştırmayın

Tümdengelim (Deductive reasoning) ile sıklıkla karıştırılır; tümdengelim genel kurallardan özel sonuçlara ulaşırken, tümevarım özel gözlemlerden genel yasalara ulaşır.

Keşfetmeye Devam Edin

Tümdengelim

Deduction

Genel bir kural veya öncülden, mantıksal geçerlilik kurallarına bağlı olarak özel bir sonuç çıkarma süreci.

İncele

Genelleme

Generalization

Sınırlı sayıda spesifik gözlem veya vakadan yola çıkarak ortak özellikleri soyutlama ve bunları daha geniş bir kategoriye veya popülasyona uygulama bilişsel süreci.

İncele