Kurbanı Suçlama
Blaming The Victim
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli bir saldırıya uğrayan bir bireyin maruz kaldığı olay anından sonra çevresindeki kişilerden 'O saatte o sokakta ne işi vardı?', 'Giydiği kıyafetle adeta davetiye çıkardı' veya 'Neden daha sert direnmedi?' gibi cümlelerle suçlanması, kurbanı suçlama mekanizmasının tipik bir klinik ve sosyal tezahürüdür.
Derin Analiz
Kurbanı suçlama olgusu, temel olarak Adil Dünya İnanışı (Just-World Fallacy) ile doğrudan ilişkilidir. Bireyler, dünyanın adil olduğuna, herkesin hak ettiğini yaşadığına ve masum insanların rastgele felaketlerle karşılaşamayacağına dair derin bir bilişsel ihtiyaç duyarlar. Beklenmeyen bir trajedi ya da travma gözlemlendiğinde, bu inanç sarsılır ve kişi tehdit altında hisseder. Bu tehdit hissini ve kırılganlık kaygısını azaltmak amacıyla, beyin bilişsel bir çarpıtma yapar: Eğer kurban suçluysa, o halde dünya hâlâ adildir ve kendisi güvendedir. Bu mekanizma aynı zamanda izleyici etkisini (bystander effect) rasyonalize etmeye yarar; müdahale etmeme eylemsizliği, kurbanın 'bunu hak ettiği' düşüncesiyle meşrulaştırılır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Mağdur psikolojisi (victim mentality) ile sıklıkla karıştırılır. Mağdur psikolojisi, bireyin sürekli bir ezilmişlik algısıyla hareket etmesini ifade ederken; kurbanı suçlama, dışarıdaki bir gözlemcinin, başka bir masum bireye yönelik travmatik olayda faili değil, doğrudan kurbanı sorumlu tutması dinamiktir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çarpıtma
Bilişsel Çarpıtma
Cognitive Distortion
Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.
İncele
İzleyici Etkisi
İzleyici Etkisi
Audience Effect
Bireyin gerçekleştirdiği eylemin, başka bireylerin (seyircilerin) fiziksel varlığı nedeniyle nicelik veya nitelik açısından değişime uğraması durumu.
İncele