Limerens
Limerence
Tanım
Romantik bir ilişkide karşı taraftan karşılık bulma arzusuyla, diğer kişinin tepkilerine karşı aşırı derecede duyarlı olma ve yoğun bir zihinsel meşguliyet yaşama durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Danışan, yeni başladığı romantik ilişkideki partnerinin attığı bir mesajın tonunu ya da gecikmeli yanıt vermesini saatlerce analiz eder; partnerinin olumlu bir jestiyle dünyanın en mutlu insanı hissederken, nötr bir mimiğiyle derin bir umutsuzluğa ve çökkünlüğe sürüklenir. Bu döngü, günlük işlevselliğini ve uyku düzenini ciddi ölçüde bozmaktadır.
Derin Analiz
Limerens, sıradan bir âşık olma halinden ziyade, nesnenin (limerent objenin) onayına bağımlı hale gelen kompulsif bir bilişsel ve duygusal durumdur. Bilişsel düzeyde sürekli ruminasyon, intrüzif (istemsiz) düşünceler ve belirsizlik durumunda yaşanan şiddetli anksiyete ile karakterizedir. Nörobiyolojik olarak, dopaminerjik ödül sisteminin hiperaktivitesi ve serotonerjik iletimdeki dalgalanmalarla ilişkilendirilir; bu durum obsesif-kompulsif bozukluklardaki nörokimyasal profile benzerlik gösterir. Klinik pratikte, kişinin işlevselliğini bozacak düzeyde zihni meşgul etmesi ve özsaygıyı tamamen karşı tarafın reaksiyonlarına endekslemesiyle patolojik bir boyut kazanabilir.
Etimoloji
1979 yılında Amerikalı psikolog Dorothy Tennov tarafından, kulağa bilimsel ve estetik gelen, belirli bir kökene dayanmayan tamamen neolojistik bir türetme olarak literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Tutkulu Aşk (Passionate Love) ile sıklıkla karıştırılır; tutkulu aşk karşılıklılık ve şefkat unsurlarını barındırırken, limerens temelde 'karşılık görme ve onaylanma belirsizliğinden' beslenen obsesif bir odaklanmadır.