Macarthur Sübjektif Sosyal Statü Ölçeği
Macarthur Scale Of Subjective Social Status
Tanım
Bireylerin gelir, eğitim ve meslek gibi geleneksel göstergeler ışığında toplum içindeki göreceli konumlarını kendi algılarına dayalı olarak 10 basamaklı bir merdiven üzerinde değerlendirdikleri özbildirim aracıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir araştırmada, 45 yaşındaki bir katılımcı nesnel olarak orta gelir grubunda yer almasına ve üniversite mezunu olmasına rağmen, çevresindeki kişilerin iş ve servet başarılarını gözlemleyerek kendini merdivenin 4. basamağına yerleştirmiştir. Bu düşük sübjektif konumlandırma, hastanın nesnel gelirinden bağımsız olarak yüksek düzeyde anksiyete ve tükenmişlik bildirmesini açıklamaktadır.
Derin Analiz
Psikososyal epidemiyoloji ve sağlık psikolojisinde kullanılan bu araç, nesnel sosyoekonomik göstergelerin (hane halkı geliri veya yılllık eğitim süresi gibi) ötesine geçerek bireyin kendi sosyal hiyerarşide nerede durduğunu hissettiğini ölçer. İnsan beyni ve bilişsel sistemi, kaynaklara erişimi ve sosyal baskınlığı sürekli olarak çevresel ipuçlarıyla kıyaslar. Sübjektif sosyal statü, bu bilişsel kıyaslamanın neticesidir. Düşük sübjektif statü algısı, kronik sosyal yenilgi stresi (social defeat stress) ve hipotalamik-pitüiter-adrenal (HPA) ekseninin sürekli aktivasyonu yoluyla kortizol salınımını tetikler; bu da kardiyovasküler hastalıklar, bağışıklık sistemi baskılanması ve depresif belirtiler için majör bir risk faktörü oluşturur.
Etimoloji
Ölçek adını fonundan aldığı MacArthur Vakfı'ndan (MacArthur Foundation) alır; 'sübjektif' kelimesi Latince 'subjectivus' (bireyin zihinsel dünyasına ait) ve 'statü' kelimesi Latince 'status' (durum, duruş, mevki) köklerinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Nesnel Sosyoekonomik Statü (SES); nesnel SES doğrudan gelir, eğitim yılı ve mesleki prestijin hanehalkı düzeyinde resmi verilerle ölçülmesi iken, MacArthur Ölçeği tamamen bireyin bilişsel ve psikolojik kıyaslamalarına dayanan öznel algıyı ölçer.