Machçı Pozitivizm
Machian Positivism
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir nöroloji laboratuvarında fMRI cihazından çıkan beyin haritalarını inceleyen bir araştırmacının, bu renkli görüntülerin 'beynin nesnel zihinsel durumunu' birebir yansıttığını düşünmek yerine, verileri insan algısının ve cihaz sensörlerinin ortak birer ürünü (duyum organizasyonu) olarak ele alması Machçı pozitivizmin metodolojik yansımasıdır.
Derin Analiz
Machçı pozitivizm, epistemoloji ve bilim felsefesinin kesişim kümesinde yer alan, ontolojik indirgemeciliği reddeden bir antirealist duruştur. Klasik pozitivizm dış dünyadaki nesnel olguların duyularımız aracılığıyla dolaysız bir şekilde bilinebileceğini varsayarken, Mach epistemolojik düzlemde radikal bir sübjektifizme kapı aralar. Ona göre bilimsel bilginin ham maddesi saf 'duyumlar'dır (sensations). Ancak bu duyumlar maddesel bir dış dünyanın sadık kopyaları değil, gözlemcinin sinir sistemi ile çevrenin etkileşiminden doğan geçici yapıtaşlarıdır. Dolayısıyla teorik nesneler (örneğin atomlar veya soyutkuvvetler) ontolojik birer gerçeklikten ziyade, duyusal verileri ekonomik bir şekilde organize etmeye yarayan yararlı kurgulardan ibarettir.
Etimoloji
Ernst Mach soyadı (Avusturyalı fizikçi ve filozof) + Latince 'positivus' (gerçek, olgusal) kelimesinden türetilen pozitivizm akımı.
Karıştırmayın
Mantıksal Pozitivizm (Viyana Çevresi) ile sıklıkla karıştırılır; her ne kadar Viyana Çevresi Mach'ın ampirist köklerinden beslense de, mantıksal pozitivistler daha sonra Mach'ın metafizik karşıtı saf duyumculuğundan uzaklaşarak mantıksal analize ve doğrulanabilirlik ilkesine odaklanmışlardır.