Mand
Mand
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Otizm spektrum bozukluğu olan bir çocuğun, masadaki suyu işaret ederek 'Su' ya da 'Su içmek istiyorum' demesi ve terapistin/ebeveynin suyu vermesiyle çocuğun talebinin karşılanması bir mand örneğidir. Burada davranışın pekiştireci, doğrudan konuşmacının talep ettiği nesne veya eylemdir.
Derin Analiz
Radikal davranışçılık çerçevesinde dil ve sözel davranış (verbal behavior) analizinin temel taşlarından birini oluşturur. Skinner'ın 1957 tarihli 'Verbal Behavior' adlı eserinde formüle ettiği bu kavram, geleneksel dilbilimdeki 'emir' veya 'istek' fiillerinden farklı olarak tamamen işlevsel bir temele dayanır. Mand, diğer sözel davranış türlerinden (örneğin takt) farklı olarak, doğrudan konuşmacının o anki yoksunluk durumuna (deprivation) veya aversif (itici) uyarana bağlı bir motivasyonel operasyon (motivating operation - MO) tarafından tetiklenir. Davranışın kendisi, dinleyicinin spesifik bir uyaranı sunması (örneğin 'Su ver' denildiğinde suyun verilmesi) ile sonlanır ve bu durum gelecekte benzer koşullarda aynı mand davranışının tekrarlanma olasılığını artırır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Takt ile sıkça karıştırılır. Takt, çevresel bir uyaranın (örneğin bir nesnenin veya olayın) kontrolünde ortaya çıkan ve sosyal pekiştireçlerle (örneğin 'Aferin, evet bu bir araba') pekiştirilen sözel davranıştır; mand ise doğrudan motivasyonel operasyona ve spesifik bir pekiştirece dayanır.