Marjinal Değer Teoremi
Marginal Value Theorem
Tanım
Bir organizmanın, tükenmekte olan mevcut bir kaynak yamasını terk edip yeni ve bilinmeyen bir kaynağa yönelme zamanını, maliyet-fayda analizi üzerinden öngören optimal arayış modeli.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında yem arayan farelerin, zenginleştirilmiş bir besin yaması tükenmeye başladığında oradan ayrılıp diğer yamaya geçiş yaparken harcadıkları seyahat süresini hesaplaması. Yamalar arası mesafe arttıkça farelerin mevcut yama üzerinde daha uzun süre kaldığı, mesafenin azaldığı durumlarda ise daha erken terk etme eğilimi gösterdiği gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Optimum foraging teorisinin (optimal beslenme teorisi) temel taşlarından biri olan Marjinal Değer Teoremi, Eric Charnov tarafından 1976 yılında ekolojist ve davranış bilimcilerin kullanımına sunulmuştur. Sistem, azalan verim kanunu prensibiyle çalışır. Organizma belirli bir kaynak yamasına (patch) yerleştiğinde, zaman ilerledikçe birim zamanda elde edilen kazanç düşer; çünkü kaynak tükenmektedir. Teorem, anlık kazanç oranı eğrisine teğet bir çizgi çekilerek seyahat süresinin yama içinde kalınacak optimal süreyi nasıl belirlediğini matematiksel olarak modellendirir. Sadece hayvan davranışlarında (örneğin arıların çiçekler arası uçuşu) değil, insan karar verme süreçlerinde de (örneğin dikkat dağıtıcılar arasında geçiş yapma, bilgi arama stratejileri veya ekonomik yatırımlarda kaynak tahsisi) bilişsel süreçleri açıklamakta sıklıkla başvurulan analitik bir çerçevedir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Optimal Foraging Theory (Optimum beslenme teorisi, daha geniş bir üst şemsiyedir; MVT ise bu teorinin spesifik bir alt modelidir) ve Azalan Verim Kanunu (Ekonomik bir prensiptir, MVT bu prensibin davranışsal ekolojideki formülasyonudur).