Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

MCM

MCM

Tanım

Tutumların oluşumunu, saklanmasını ve tutum-davranış tutarlılığını bireylerin kendi düşünceleri üzerine düşündükleri üstbilişsel süreçler aracılığıyla açıklayan psikolojik model.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir hastanın sosyal anksiyete bozukluğu bağlamında 'İnsanlar benim yetersiz olduğumu düşünüyor' (birincil düşünce) inancına sahip olduğunu varsayalım. MCM perspektifine göre, hastanın bu düşünceye ne derece inandığı veya bu düşüncenin geçerliliğini nasıl sorguladığı ('Bu düşünce sadece kaygımın bir ürünü, kesin bir gerçek olamaz') onun tedaviye yanıtını ve maruz bırakma seanslarındaki ilerlemesini belirleyen asıl üstbilişsel etmendir.

Derin Analiz

Metakognitif Tutum Modeli (MCM), geleneksel sosyal psikoloji yaklaşımlarının aksine, bireyin bir tutum nesnesi hakkında sahip olduğu birincil düşüncelerin (örneğin, 'Sigara zararlıdır') ötesine geçer. Model, bu birincil düşüncelerin doğruluğu veya geçerliliği hakkında kişinin sahip olduğu ikincil düşünceleri (meta-düşünceleri, örneğin 'Bu düşüncem gerçekçi mi yoksa abartı ?') merkeze alır. Bilişsel bilimler ve sosyal biliş literatüründe bu yaklaşım, tutumların iki düzeyli bir yapıda işlendiğini öngörür: Bireyin hafızasındaki otomatik değerlendirmeler ve bu değerlendirmelere eşlik eden üstbilişsel onay veya ret etiketleri. Bu çerçeve, bireylerin bazen inandıklarıyla çelişen tutumlar sergilemesinin ya da tutumlarını hızla değiştirmesinin ardındaki nörobiyolojik ve bilişsel esneklik mekanizmalarını anlamada kritik bir analitik araç sunar.

Etimoloji

İngilizce 'metacognitive model of attitudes' ifadesinin kısaltmasıdır. 'Meta' (öte, hakkında) ve 'cognitio' (bilgi, biliş) köklerinden türetilen üstbiliş kavramı ile Latince 'aptitudo' (yatkınlık, uygunluk) kökünden gelen tutum kelimesinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Elaboration Likelihood Model (ELM) ile karıştırılabilir; ELM ikna yollarının bilişsel derinliğini incelerken, MCM doğrudan tutumların üzerindeki üstbilişsel geçerlilik etiketlerine odaklanır.