Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mental Diplopi

Mental Diplopia

Tanım

Bireyin eşzamanlı olarak illüzyonlar, halüsinasyonlar veya sahte anılar deneyimlerken, aynı anda bu algıların gerçek dışı ve anormal bir durum olduğunun bilincinde olması hali.

Örnek Vaka / Uygulama

Otuz iki yaşında bir danışan, terapiste odanın köşesinde net bir şekilde siyah bir kedi gördüğünü, ancak aynı anda bunun gerçek olmadığını, çünkü kedinin arkasındaki duvar kağıdı desenlerinin kedinin içinden göründüğünü bildiğini söyler. Danışan halüsinasyon deneyimlemekte (ilk görüş) ancak bunun zihinsel bir üretim olduğunun tam farkındadır (ikinci görüş).

Derin Analiz

Klinik psikiyatri ve fenomenolojik psikopatoloji bağlamında mental diplopi, gerçeklik test etme yetisinin tamamen kaybolmadığı, aksine iki katmanlı bir bilinç durumuyla işlev gördüğü nadir bir durumu ifade eder. Birey bir yandan algısal bozukluklar veya zihinsel çarpıtmalar (örneğin duyusal varsanılar) yaşarken, diğer yandan üst-bilişsel (metakognitif) bir farkındalıkla bu deneyimlerin patolojik olduğunu bilir. Bu durum, psikotik bozukluklardaki tam içgörü yokluğundan (anosognozi) ayrılır; burada hastanın zihni adeta hem gerçekliği hem de gerçek dışılığı eşzamanlı olarak işleyen iki paralel akışa bölünmüştür. Nörobiyolojik olarak, ön singulat korteks ve prefrontal devrelerin moniterizasyon işlevlerindeki kısmi disfonksiyon ile parietal lobun gerçeklik izleme mekanizmalarının çatışması sonucu ortaya çıktığı düşünülmektedir.

Etimoloji

Latince 'mens' (zihin, akıl) sözcüğü ile Yunanca 'diplous' (çift katlı) ve 'ops' (göz) köklerinden türetilen 'diplopia' (çift görme) terimlerinin birleşiminden oluşan modern psikiyatrik ve fenomenolojik bir nitelemedir.

Karıştırmayın

Şizofreni halüsinasyonları (tam içgörü kaybı ve inanç eşlik eder), pedinküler halüsinoz (görsel halüsinasyonların gerçek sanılması) ve derealizasyon (çevrenin yabancılaşması; mental diplopi ise doğrudan algı içeriğinin çift katmanlı algılanmasıdır).