Mental Handicap (Mental Handicap) | Psikoloji Sözlüğüm

Tanım

Bireyin topluluk içinde bağımsız işlevselliğini engelleyen bozulmuş bilişsel yetenekleri tanımlamak için kullanılan, günümüzde ise tarihsel, modası geçmiş ve hakaret niteliği taşıdığı kabul edilen terim.

Örnek Vaka / Uygulama

1970'li yıllara ait bir klinik raporda hafif düzeyde öğrenme güçlüğü yaşayan bir birey için kullanılan bu ifade, güncel bir psikiyatrik değerlendirmede 'hafif düzeyde zihinsel gelişimsel bozukluk' olarak revize edilir.

Derin Analiz

Nöropsikoloji ve klinik psikiyatri tarihinde, bilişsel işlev bozukluklarını kategorize etmek için kullanılan bu ifade, zamanla stigmatizasyon (damgalama) yaratması ve indirgemeci bir yaklaşım barındırması nedeniyle profesyonel literatürden büyük ölçüde çıkarılmıştır. Modern nosolojide (örneğin DSM-5 ve ICD-11), bu tanımın yerini bireyin gelişimsel ve uyumsal becerilerini daha bütüncül bir perspektifle ele alan 'zihinsel gelişimsel bozukluk' (intellectual developmental disorder) almıştır. Dilin ve terminolojinin klinik pratikteki iyileştirici gücü göz önüne alındığında, bu tür pejoratif ve etik dışı etiketlemelerin terk edilmesi, hastanın onurunu korumak ve doğru tedavi planlaması yapmak adına zorunludur.

Etimoloji

İngilizce 'mental' (zihinsel, Latince: 'mens' [zihin, akıl]) ve 'handicap' (engel, el-kepçe oyunundan türetilerek dezavantaj anlamı kazanmış terim) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Zihinsel engellilik veya gelişimsel gecikme terimleriyle karıştırılabilir; temel fark, 'mental handicap' ifadesinin artık hakaret içeren, eskimiş ve klinik geçerliliğini yitirmiş bir etiket olmasıdır.