Mentalese
Mentalese
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yabancı bir dilde (örneğin İtalyanca) henüz tek kelime bilmeyen bir turistin, kalabalık bir pazarda tezgahlara bakarken hangi meyveyi alacağına karar verme süreci; zihnin dışsal dil formlarından bağımsız olarak 'açlık', 'tatlı', 'bütçe' ve 'meyve' gibi kavramsal sembolleri mentalese düzleminde manipüle ederek bir önerme oluşturmasının somut bir örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve felsefi psikoloji bağlamında mentalese, Jerry Fodor tarafından öne sürülen 'Düşünce Dili Hipotezi'nin (Language of Thought Hypothesis) temel taşıdır. İnsanların dış dünyada konuştukları doğal dillerden (Türkçe, İngilizce vb.) bağımsız olarak, zihnin soyut kavramları işlemek, kategorize etmek ve mantıksal çıkarımlar yapmak için kullandığı içsel bir sentaks yapısına sahip olduğu varsayılır. Bu hipoteze göre, düşünce doğal dilden önce gelir; bebekler veya dil bilmeyen hayvanlar dahi bu içsel sembolik sistem sayesinde karmaşık akıl yürütme süreçlerini gerçekleştirebilir. Nörolojik düzeyde spesifik bir anatomik merkeze indirgenemez; aksine, dağıtık sinır ağlarının semantik işleme ve kavramsal temsiller üretme kapasitesinin soyut bir modellemesidir.
Etimoloji
İngilizce 'mental' (zihinsel) sözcüğü ile '-ese' (dil, lehçe belirten son ek) morfemlerinin birleşiminden türetilmiştir; kökeni Jerry Fodor'un zihnin bilişsel mimarisi çalışmalarına dayanır.
Karıştırmayın
Doğal Dil (Natural Language) ile sıkça karıştırılır. Doğal dil iletişim kurmak için kullanılan dışsal bir ses/yazı sistemiyken, mentalese bireyin kafasının içindeki evrensel ve kelimesiz bilişsel hesaplama dilidir.