Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Metagnomi

Metagnomy

Tanım

Beş duyu organının kullanımına dayanmaksızın, duyusal-ötesi algı benzeri yollarla geçmiş veya şimdiki zamana ait bilgiye erişme iddiasını tanımlayan parapsikolojik bir terimdir.

Örnek Vaka / Uygulama

Parapsikoloji laboratuvarlarında yürütülen kontrollü deneylerde, deneklerin kapalı zarflar içerisindeki geçmiş olaylara dair bilgileri beş duyu olmaksızın bildiklerini iddia etmeleri metagnomi kapsamında değerlendirilmiştir, fakat kontrollü ve çift-kör şartlar altında bu bulgular istatistiksel anlamlılık kazanamamıştır.

Derin Analiz

Metagnomi kavramı, deneysel psikoloji ve bilişsel bilimler literatüründe ampirik olarak doğrulanamayan, spekülatif bir olgu olarak ele alınır. Bilişsel önyargılar, doğrulama yanlılığı, kriptomnezi (hatırlayamama ama bilinçaltında saklama) ve algısal yanılmalar gibi mekanizmalarla açıklanan bu durum, bilimsel metodolojinin sınırları dışındadır. Klinik pratikte ise bu tür algı iddiaları, bazen duyuşsal bütünlüğün bozulduğu durumlarda veya sanrısal inanç sistemlerinde karşımıza çıkabilir, ancak terimin kendisi klinik bir tanı kriteri değil, parapsikoloji tarihinin erken dönem terimsel kalıntısıdır.

Etimoloji

Yunanca 'meta' (ötesinde, öte) + 'gnōmē' (bilgi, düşünce, yargı) köklerinden türetilmiş olup, bilginin olağan sınırların ötesine geçmesini ifade eder.

Karıştırmayın

Önsezi (precognition) gelecekteki olayları bilmeyi ifade ederken; metagnomi daha çok geçmişe veya şimdiki zamana odaklanır. Durugörü (clairvoyance) ile sıklıkla eş anlamlı kullanılır, ancak metagnomi terimi tarihi kökeni itibarıyla daha çok deneysel psikareylerde geçmiştir.