Monofaji
Monophagism
Tanım
Bireyin alışkanlık olarak yalnızca tek bir besin türünü tükettiği veya günde yalnızca tek bir öğünla beslendiği patolojik yeme davranışı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşındaki bir danışanın, çocukluk çağından beri yalnızca patates kızartması ve su tüketmesi, farklı bir besinle karşılaştığında yoğun kaygı ve öğürme refleksi göstermesi klinik düzeyde monofaji vakasıdır.
Derin Analiz
Monofaji, genellikle seçici yeme bozuklukları veya obsesif-kompulsif spektrum bozuklukları ile örtüşen, besin çeşitliliğinin kritik düzeyde kısıtlandığı bir yeme patolojisidir. Nörobiyolojik temelleri incelendiğinde, dopaminerjik ödül sisteminin belirli bir uyarıcıya (besine) karşı aşırı daralmış bir koşullanma sergilediği görülür. Bireyin duyusal hassasiyetleri, neofobi (yeni şeylerden korkma) veya belirli doku ve tatlara karşı geliştirilen katı bilişsel şemalar bu davranışın sürdürülmesinde kilit rol oynar. Uzun vadede ciddi mikronütrient eksikliklerine, metabolik dengesizliklere ve sosyal izolasyona yol açabilir.
Etimoloji
Yunanca 'monos' (tek, yalnız) + 'phagein' (yemek, yemek yemek) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Pika (yen yenmeyen maddelerin tüketilmesi) ve Selektif Yeme Bozukluğu (ARFID) ile sıklıkla karıştırılır; ancak monofajide odak noktası besinlerin yenmeyen maddeler olması değil, besin çeşitliliğinin aşırı derecede tek bir gıdaya indirgenmiş olmasıdır.