Multipleks
Multiplex
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bilişsel bir deney sırasında katılımcıya hem görsel bir uyarıcı sunulurken hem de işitsel bir ritim takip ettirildiğinde, beynin duyusal girdileri tek bir dikkat mekanizması üzerinden eşzamanlı olarak işlemesi ve ilgili kortikal bölgelere iletmesi multipleks sinyal işleme mekanizmasına örnektir.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve nöropsikoloji bağlamında multipleks kavramı, beyindeki paralel işleme mimarilerini ve sinyal iletim yollarını modellemek için kullanılır. Tek bir nöronal aksonun veya sinir demetinin, farklı bilişsel süreçlere ait verileri zaman veya frekans bölüştürmeli olarak aynı anda taşıyabilme kapasitesini ifade eder. İstatistiksel ve metodolojik düzlemde ise, çok değişkenli veri setlerinde birden fazla bağımlı değişkenin tek bir model matrisi üzerinden eşzamanlı olarak analiz edilmesine olanak tanıyan veri sıkıştırma ve iletim protokollerini tanımlar.
Etimoloji
Latince 'multiplex' (çok katlı, çoklu) sözcüğünden türetilmiştir; 'multus' (çok) ve 'plicare' (katlamak) köklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Seri iletim (tek seferde tek bir veri akışının aktarılması) ve paralel işleme (farklı kanallar üzerinden bağımsız verilerin aynı anda iletilmesi) kavramlarıyla karıştırılır; multipleks, farklı veri akışlarının TEK bir kanal üzerinden birleştirilerek taşınmasını gerektirir.