Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Münchausen Sendromu By Proxy

MSP

Tanım

Bakım veren kişinin (genellikle ebeveyn), bakmakla yükümlü olduğu bireyde tıbbi semptomlar uydurması veya kasıtlı olarak hastalık yaratmasıyla karakterize ciddi bir psikiyatrik bozukluktur.

Örnek Vaka / Uygulama

Yedi yaşındaki bir çocuğun, annesi tarafından hastaneye sürekli olarak açıklanamayan mide bulantısı ve kusma şikayetleriyle getirilmesi. Yapılan detaylı tetkiklerde hiçbir organik bulguya rastlanmaz; ancak oda kamerası kayıtlarında annenin çocuğun intravenöz (IV) sıvısına kasıtlı olarak zararlı maddeler enjekte ettiği tespit edilir.

Derin Analiz

DSM-5 sınıflandırmasında 'Başka Bir Kişiye Bağlı Yapay Bozukluk' (Factitious Disorder Imposed on Another) olarak yer alır. Klinik düzlemde fail, mağdurun (çoğunlukla çocuk) rahatsızlanmasını sağlayarak tıbbi ilgi, şefkat ve bakım merkezinde olma ihtiyacını karşılar. Nörobiyolojik ve psikodinamik açıdan, failin derin kişilik patolojileri, kontrol arzusu ve başkası üzerinden var olma (enmeshment) dinamikleri ile şekillenir. Tanı süreci, semptomların laboratuvar bulgularıyla uyuşmaması, failin aşırı tıbbi bilgiye sahip olması ve bakım veren ayrıldığında hastanın iyileşmesi gibi çelişkili durumların tespitiyle başlar.

Etimoloji

Baron Münchausen (18. yüzyılda fantastik hikayeleriyle tanınan Alman subay) soyadı ile İngilizce 'by proxy' (vekâleten, başkası aracılığıyla) kavramının birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Malgere (Malingering) ile karıştırılabilir; ancak malgering dışsal bir kazanç (maddi tazminat, askerlikten kaçma vb.) sağlarken, bu sendromda failinincincil kazancı hasta rolünü başkası üzerinden deneyimleyerek ilgi ve onay görmektir. Ayrıca çocuk istismarı ve ihmalinden, failin aktif olarak tıbbi sistemi manipüle etme çabasıyla ayrılır.