Ön Plan-arka Plan
Foreground–background
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kuru kalabalık bir kafede otururken, masadaki arkadaşınızın sesine odaklandığınızda onun sesi bilinçli 'ön plan' olur; kafedeki çatal bıçak sesleri, arka plandaki müzik ve diğer insanların konuşmaları ise bilinçli farkındalığın dışına itilerek 'arka plan'ı oluşturur.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve görsel algı çalışmalarında, duyusal girdilerin anlamlı bütünlere dönüştürülmesindeki ilk adımı temsil eder. Zihin, çevreden gelen karmaşık uyarıcı akışını hiyerarşik bir düzene sokmak zorundadır; bu mekanizma sayesinde sınırlı bilişsel kaynaklar en kritik uyarıcıya yönlendirilir. Rubin'in vazo-yüz illüzyonu gibi klasik örneklerde görüldüğü üzere, ön plan ve arka plan arasındaki sınır çizgisi (kontur) her zaman ön plana aittir ve arka planın algısal devamlılığını tanımlar. Nöral düzeyde, bu ayrım görsel korteksteki (özellikle V1 ve V2 alanları) kenar tespiti ve dikkatsel modülasyon ağlarının eş zamanlı çalışmasıyla gerçekleşir.
Etimoloji
İngilizce 'fore' (ön, ilerideki) + 'ground' (zemin, toprak) ile arka anlamına gelen 'back' kelimelerinin birleşiminden oluşan, gestalt psikolojisinin temel mekansal algı terminolojisidir.
Karıştırmayın
Şekil-zemin (figure-ground) kavramıyla pratikte eş anlamlı kullanılsa da; 'ön plan-arka plan' ayrımı daha çok çok katmanlı görsel kompozisyonları ve derinlik algısını ifade ederken, 'şekil-zemin' daha ilkel iki boyutlu kontrast ayrımlarını tanımlar.