Önceden Kurulmuş Uyum
Preestablished Harmony
Tanım
Gottfried Wilhelm Leibniz tarafından öne sürülen; birbirine bağımsız monadların ya da zihin ile bedenin, doğrudan bir nedensel etkileşim olmaksızın tanrısal bir tasarımla kusursuz bir senkronizasyon içinde çalıştığını savunan felsefi ve teorik ilke.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir piyanistin notaları okuması ve parmaklarını tuşlara basması sürecinde, zihinsel niyet ile motor hareketin sanki birbirini doğrudan tetikliyormuş gibi kusursuz bir uyumla gerçekleşmesi, ancak aslında her iki alanın da başlangıçtaki kusursuz bir kozmik tasarruf (önceden kurulmuş uyum) sayesinde bağımsız ama eşzamanlı olarak işlemesi.
Derin Analiz
Tarihsel kökleri Leibniz'in monadoloji kuramına dayanan önceden kurulmuş uyum, bilişsel bilimler ve zihin-beden felsefesinde kartezyen düalizmin yarattığı etkileşim sorununa radikal bir çözüm alternatifi sunar. Mekanik nedenselliğin aksine, her bir tözün kendi içsel doğası gereği evrenin bütününü yansıtan bir programa sahip olduğunu öngörür. Bilişsel süreçlerin nöral altyapı ile fenomenolojik deneyim arasındaki paralel işleyişini açıklarken indirgemeci olmayan bir bakış açısı sağlar; modern bilişsel bilimlerdeki eşzamanlılık ve paralel dağıtık işleme modellerinin felsefi arka planını besler.
Etimoloji
Latince 'prae-' (önce) + 'stabilire' (kurmak, sabitlemek) köklerinden türetilen 'harmonia' (uyum, ahenk) kelimesinin birleşimiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Okasyonalizm (Her an tanrısal müdahale ile nedensellik kurulduğunu savunur; önceden kurulmuş uyum ise müdahaleye gerek duymaz, sistem baştan kusursuz kurulmuştur) ve Epifenomenalizm.
Keşfetmeye Devam Edin
Zihin-beden Problemi
Zihin-beden Problemi
Mind–body Problem
Ruhsal veya zihinsel süreçler (psişe) ile fiziksel beden (soma) arasındaki ilişkinin doğasını ve bu iki farklı alanın birbirini nasıl etkilediğini açıklamaya çalışan temel felsefi ve bilimsel sorundur.
İncele
Monad
Monad
Monad
Gottfried Wilhelm Leibniz'in felsefi sisteminde, evrenin yapı taşını oluşturan, başka hiçbir şeyle etkileşmeyen ancak tanrısal bir uyum içinde var olan bölünemez töz birimi.
İncele
Düalizm
Düalizm
Dualism
Gerçekliğin ya da zihin-beden ilişkisinin birbirinden bağımsız iki temel töz veya alandan oluştuğunu savunan felsefi ve bilimsel görüş.
İncele