Eşzamanlılık
Concomitance
Tanım
İki veya daha fazla olgu ya da değişkenin eş zamanlı olarak ortaya çıkması ve genellikle tek bir altta yatan gerçeğin farklı görünümleri olması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir araştırmada, majör depresyon tedavisi alan bireylerde anksiyete semptomlarının ve uyku bozukluklarının birlikte, aynı ivmeyle azalması bu iki klinik tablonun eşzamanlı (concomitant) doğasını gösterir. İstatistiki olarak ise, terapi başarısını ölçen bir modelde hastanın yaşının doğrudan yordayıcı olmamasına rağmen iyileşme skoruyla birlikte hareket etmesi bir concomitance durumudur.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve istatistikte concomitance, iki ya da daha fazla olgunun temporal (zamansal) korelasyonundan öte, ontolojik bir ortak kökene işaret etmesiyle ayrılır. Jungyan psikolojide arketiplerin ve anlamlı tesadüflerin bir tezahürü olarak ele alınırken; deneysel psikoloji ve istatistikte, temel modelin yordayıcısı (predictor) olmayan ancak bağımlı değişkenle birlikte varyans gösteren dışsal faktörleri tanımlar. Bu bağlamda, eşzamanlı değişkenlerin kontrol edilmemesi tip I hata oranını doğrudan artırır.
Etimoloji
Latince 'cum' (birlikte) ve 'comitari' (eşlik etmek, refakat etmek) fiilinden türetilmiş 'concomitantia' sözcüğüne dayanır.
Karıştırmayın
Komorbidite (Co-morbidity) genellikle ayrı ama eşlik eden hastalıkları ifade ederken; concomitance, aynı alttan gelen olgunun farklı görünümlerini veya istatistiki ortak varyansı kapsar.