Optimal Farklılaşma Kuramı
Optimal Distinctiveness Theory
Tanım
Bireylerin gruplara aidiyet kurma ihtiyacı ile benzersiz ve özerk olma isteği arasında sürekli bir denge arayışında olduğunu savunan sosyal psikoloji kuramı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir üniversiteye başlayan bir öğrenci, kampüsteki en büyük öğrenci kulübüne üye olarak asimilasyon ve aidiyet ihtiyacını karşılar; ancak aynı zamanda bu kulüp içinde kendine has tarzı ve sıra dışı projeleriyle öne çıkarak farklılaşma dürtüsünü tatmin eder. Böylece ne tamamen anonim kalır ne de gruptan dışlanır.
Derin Analiz
1991 yılında Marilynn Brewer tarafından geliştirilen Optimal Farklılaşma Kuramı, insan motivasyonunun temel bir çelişkisini inceler. Kurama göre bireyler iki zıt güdünün etkisi altındadır: gruplar tarafından kabul edilme, kapsanma ve benzer olma ihtiyacı ile bireyselliğini koruma, kalabalıktan sıyrılarak farklılaşma ihtiyacı. Bu iki gereksinim birbirine zıt gibi görünse de, psikolojik esenlik için eş zamanlı olarak tatmin edilmelidirler. Aşırı asimilasyon bireyin kimliksizleşmesine ve kaybolmasına yol açarken, aşırı farklılaşma da sosyal izolasyona ve dışlanma kaygısına neden olur. Kuram, bireylerin bu dengeyi genellikle 'optimal' düzeyde farklılaşan orta büyüklükteki sosyal gruplara katılarak sağladığını ampirik olarak ortaya koyar.
Etimoloji
Latince 'optimus' (en iyi, en uygun) kökünden türetilen optimal kelimesi ile İngilizce 'distinct' (farklı, belirgin) sözcüğünün birleşiminden oluşan kavram; bireyin sosyal kimlik arayışındaki denge arayışını ifade eder.
Karıştırmayın
Sosyal Kimlik Kuramı (Social Identity Theory) ile sıklıkla karıştırılır; ancak sosyal kimlik kuramı genel olarak grupların kimlik üzerindeki etkisine odaklanırken, optimal farklılaşma kuramı bu süreçteki bireysel düzeydeki denge arayışını ve zıt güdüm mekanizmasını spesifik olarak inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
Sosyal Kimlik Kuramı
Sosyal Kimlik Kuramı
Social İdentity Theory
Bireylerin benlik kavramlarının ve özsaygılarının, ait oldukları sosyal grupların üyelikleri ve bu gruplarla kurdukları özdeşimler üzerinden şekillendiğini savunan sosyal psikoloji kuramı.
İncele
Bireyselleşme
Bireyselleşme
İndividualization
Bir canlının ya da insanın, aynı türün veya grubun diğer üyelerinden ayırt edilebilir, kendine özgü özellikler kazandığı gelişimsel ve sosyolojik süreç.
İncele