Örtük Bellek Testi
İmplicit Memory Test
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikoloji laboratuvarında yürütülen kelime kök tamamlama testinde, katılımcılara önceden 'P-E-N-C-E-R-E' kelimesi gösterilir. Daha sonra kendilerine 'P-E-N...' kökü verilir ve akıllarına gelen ilk kelimeyi yazmaları istenir. Katılımcı kelimeyi daha önce gördüğünü bilinçli olarak hatırlamasa bile, 'P-E-N-C-E-R-E' kelimesini tamamlama hızı ve olasılığı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek gerçekleşir.
Derin Analiz
Örtük bellek testleri, bilişsel psikoloji ve nöropsikoloji alanında, hipokampal sistemin bilinçli (dekleratif) hatırlama süreçlerinden bağımsız olarak işleyen bellek sistemlerini (örneğin bazal ganglionlar ve neokortikal priming mekanizmaları) incelemek için tasarlanmıştır. Katılımcıya geçmiş bir olayı hatırlaması doğrudan emredilmez; bunun yerine 'akla ilk gelen kelimeyi söyleme' gibi dolaylı yönergeler verilir. Testler algısal, kavramsal ve işlemsel olmak üzere üç ana kategoride incelenir. Nörobiyolojik temelde, bu testlerdeki performans artışı (priming etkisi), ilgili kortikal bölgelerdeki sinaptik duyarlılaşma ve işlem kolaylaşması ile açıklanır; bu süreç genellikle amnezi hastalarında bile korunur.
Etimoloji
Latince 'implicitus' (sarılı, katlanmış, dolaylı) ve 'memoria' (bellek) kelimelerinin birleşimiyle oluşan 'implicit' ile, Orta Türkçe kökenli 'test' (deneme, sınama) sözcüğünün birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Eksplicit bellek testleri ile karıştırılır; eksplicit testler doğrudan bilinçli hatırlama (hatırlama ve tanıma) gerektirirken, örtük bellek testleri dolaylı performans değişimlerini ölçer.