Otonom Aktivite
Autonomous Activity
Tanım
Genel sistem teorisinde, dışsal tetikleyici uyaranların yokluğunda kendiliğinden ortaya çıkan süreçler veya davranışlar.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında dışsal bir işitsel ya da görsel uyaran verilmemesine rağmen, bir deniğin beyin elektroensiyelografi (EEG) kayıtlarında kendiliğinden ritmik salınımlar göstermesi veya insan deneklerin boş bir odada otururken dış tetikleyici olmaksızın spontan olarak el-kol hareketleri (fidgeting) sergilemesi.
Derin Analiz
Genel sistemler teorisi ve sitogenetik bağlamda otonom aktivite, bir sistemin dış çevreden gelen girdilere reaktif olarak değil, içsel dinamikleri ve organizasyonel özellikleri doğrultusunda enerji üretmesi veya eylemde bulunması halidir. Nörobilimsel ve psikofizyolojik düzeyde, bu kavram merkezi sinir sisteminin bazal aktivitesini, dinlenim durumu ağlarını (resting-state networks) ve spontan sinirsel ateşlemeleri akla getirir. Organizma çevresel bir talep veya uyaran olmaksızın homeostatik dengesini korumak ya da içsel bir niyetliliği sürdürmek adına bu tip aktiviteleri sergiler. Klinik ve davranışsal analizlerde ise dış denetime ihtiyaç duymadan kendi kendini yönlendiren davranış paternlerini tanımlamak için kullanılır.
Etimoloji
Yunanca 'autós' (kendi, bizzat) + 'nomos' (kasa, yasa, düzen) kelimelerinin birleşimiyle türetilmiş olup, dışsal bir yasaya bağlı olmaksızın kendi kendini idare etme ve yönetme kapasitesini ifade eder.
Karıştırmayın
Reaktif aktivite (dışsal uyarıcılara verilen tepkisel yanıtlar) ve refleksif davranışlar (doğrudan duyusal girdilerle tetiklenen istemsiz hareketler). Temel fark, otonom aktivitenin dışsal bir nedensel uyarıcıya bağımlı olmamasıdır.