Öz-referans Etkisi
Self-reference Effect
Tanım
Bireylerin kendileriyle veya benlik kavramlarıyla ilişkilendirdikleri uyarıcıları, diğer tarafsız veya dışsal bilgilere kıyasla anlamlı ölçüde daha iyi hatırlama eğilimi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikoloji laboratuvarında deneklere bir sıfat listesi gösterilir. 'Dürüst' kelimesi verilirken bir gruba kelimenin büyük harfle yazılıp yazılmadığı (yapısal işlemleme), diğer gruba ise kelimenin kendilerini tanımlayıp tanımlamadığı (öz-referans işlemleme) sorulur. Sonraki bellek testinde, ikinci gruptakilerin kelimeleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek oranda hatırladığı görülür.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve bellek araştırmalarında, benlik kavramının merkezi bir organizatör (schema) olarak işlev gördüğünü kanıtlayan temel bir olgudur. Bilginin kodlanması sırasında (encoding) benlikle bağ kurulduğunda, prefrontal korteks ve medial prefrontal korteks (mPFC) aktifleşir; bu durum, bilgiyi sadece semantik veya yapısal düzeyde işlemeye kıyasla daha derinlemesine bir şema entegrasyonu sağlar. Epizodik bellekteki izleri güçlendiren bu süreç, benlik şemasının yüksek oranda birbirine bağlı ve zengin ağ yapısı sayesinde anıların geri çağrılması (retrieval) esnasında daha fazla ipucu barındırmasına dayanır.
Etimoloji
İngilizce 'self' (kendi, benlik, Eski İngilizce 'sylf') ve 'reference' (atıfta bulunma, Latince 'referre' [geri getirmek, bildirmek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Otobiyografik Bellek
Otobiyografik Bellek
Autobiographical Memory
Bireyin kendi yaşam öyküsüne ait epizodik deneyimler ile anlamsal bilgileri bütünleştiren, kimlik oluşumunun temelini atan kalıcı bellek sistemidir.
İncele