Özel Gereksinimli Çocuk
Child With Special Needs
Tanım
Normal gelişim gösteren akranlarından farklı olarak eğitsel, tıbbi, fiziksel ya da duygusal alanda destekleyici özel hizmetlere ihtiyaç duyan bireyleri tanımlamakta kullanılan klinik ve pedagojik terim.
Örnek Vaka / Uygulama
Yedi yaşındaki bir çocuk, akademik becerilerde yaşıtlarıyla benzer düzeyde olmasına rağmen, duyusal işleme bozukluğu ve işitsel dikkat eksikliği nedeniyle sınıf ortamında özel uyarlamalara ve işitsel destek cihazlarına ihtiyaç duymaktadır. Klinik değerlendirme sonucunda bu çocuk, 'özel gereksinimli çocuk' statüsünde değerlendirilerek ergoterapi ve özel eğitim destek planına dahil edilmiştir.
Derin Analiz
Tarihsel süreçte dezavantajlı veya patolojize edici etiketlerin yerini alması amacıyla geliştirilen bu kavram, gelişimsel, duyusal, zihinsel veya motor becerilerde tipik popülasyondan sapma gösteren çocukları kapsamaktadır. APA literatüründe zaman zaman eskiyen bir terim (outdated term) olarak nitelendirilse de güncel özel eğitim ve klinik psikoloji terminolojisinde işlevsel gereksinimleri vurgulamak adına sıklıkla kullanılmaktadır. Nörogelişimsel bozukluklar, öğrenme güçlükleri ve kronik sağlık sorunlarını içeren geniş bir yelpazeyi barındırır; bu nedenle müdahale planları bireyselleştirilmiş eğitim programları (BEP) ve multidisipliner klinik yaklaşımlar gerektirir.
Etimoloji
İngilizce 'child' [çocuk] + 'special' [Latince: species - özel/tür] + 'needs' [Cermen kökenli: nod - gereksinim, ihtiyaç] kelimelerinin birleşiminden oluşan modern pedagojik ve klinik bir tamlamadır.
Karıştırmayın
Üstün zekalı veya yetenekli çocuk (exceptional child) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; üstün yetenekliler de bu çatı altında değerlendirilse de terim halk arasında genellikle sadece yetersizliği olan bireyler için algılanmaktadır.