Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Özellik Dikkati

Feature Attention

Tanım

Seçici dikkatin, belirli bir nesnenin bütününden ziyade rengi, yönü veya şekli gibi ayırt edici tekil bir özelliğine odaklanmasını sağlayan bilişsel mekanizma.

Örnek Vaka / Uygulama

Kalabalık bir gardırda kızıl saçlı arkadaşını arayan bir kişinin, diğer tüm fiziksel özellikleri ardında bırakarak zihinsel olarak sadece 'kırmızı' rengine odaklanması ve bakışlarını bu özelliğe uyan noktalara hızla kaydırması.

Derin Analiz

Özellik dikkati, görsel arama ve algısal işlemleme süreçlerinde, beynin duyusal girdileri özellik haritaları (feature maps) üzerinden süzmesini sağlar. V1 ve V4 gibi erken görsel korteks alanlarında, aranan özelliğe (örneğin kırmızı renk) duyarlı nöronal popülasyonların tepki kazancı (response gain) mekanizmasıyla tetiklenmesine dayanır. Bu süreç, karmaşık görsel sahnelerde hedef uyarıcının öne çıkma oranını artırarak sinyal-gürültü oranını optimize eder. Dikkat, uzaysal konumdan bağımsız olarak tüm görsel alanda belirli bir niteliğe yönlendirilebilir.

Etimoloji

İngilizce 'feature' (özellik, nitelik; Latince 'factura' [yapılış, şekil] kökünden) ve 'attention' (dikkat; Latince 'attendere' [yönelmek, odaklanmak] fiilinden) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Uzaysal dikkat (spatial attention) ile sıkça karıştırılır; uzaysal dikkat mekanın belirli bir koordinatına odaklanırken, özellik dikkati uzaydan bağımsız olarak belirli bir niteliği tüm görsel alanda arar.