Pasivite Fenomenleri
Passivity Phenomena
Tanım
Bireyin kendi eylemlerinin, düşüncelerinin, dürtülerinin veya duygularının dışarıdan bir güç tarafından kontrol edildiği ya da yönetildiği yönündeki klinik yaşantılardır.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşında erkek hasta, psikiyatri polikliniğine başvurarak sol kolunu kendisinin kaldırmadığını, hastanedeki görünmez bir bilgisayar sisteminin radyo dalgaları aracılığıyla kolunu bir kukla gibi hareket ettirdiğini bildirir. Hasta, 'Ben hareket etmek istemiyorum ama onlar kolumu kaldırıp su içmeye zorluyor, bu benim iradem değil' şeklinde ifadeler kullanır.
Derin Analiz
Pasivite fenomenleri, psikopatolojide özellikle şizofreni spektrum bozukluklarında sıklıkla karşılaşılan birinci derece Schneiderian belirtiler arasında yer alır. Bu fenomenler, benlik sınırlarının (ego boundaries) bozulmasıyla karakterizedir; hasta, kendi zihinsel ve motor çıktılarının faili (agent) olduğu hissini yitirir. Nörokognitif düzeyde, motor niyet ile motor eylem arasındaki geri bildirim döngüsünde (efference copy / corollory discharge mekanizması) meydana gelen bir telafi veya eşleme hatasından kaynaklandığı öne sürülür. Beyin, kendi ürettiği bir düşünceyi veya hareketi dışsal bir uyaran olarak algılar çünkü üst düzey bilişsel denetim mekanizmaları bu çıktıyı 'ben' (self) olarak etiketleyemez. Klinik pratikte bu durum; yapma (passivity of acts), duygu (passivity of affect), dürtü (passivity of impulses) ve düşünce sokulması/çalınması (thought insertion/withdrawal) şeklinde alt tiplere ayrılır.
Etimoloji
Latince 'passivus' (edilgen, eylemsiz, dış etkilere açık olma durumu) ve Yunanca 'phainomenon' (görünen, ortaya çıkan şey) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sanrısal bozukluklardaki takip veya zarar görme sanrıları ile karıştırılabilir; ancak pasivite fenomenlerinde temel fark, sıradan bir zulüm görme inancından ziyade, kendi bedeninin ve zihninin kontrolünün fiziksel veya metafiziksel olarak başkasına devredildiği yönündeki derin 'etki ve kontrol kaybı' yaşantısıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Düşünce Sokulması
Düşünce Sokulması
Thought İnsertion
Bireyin kendi zihnindeki düşüncelerin kendisine ait olmadığını, dışsal bir kaynak tarafından zorla zihnine yerleştirildiğine inandığı bir sanrı türüdür.
İncele