Pozitif Pekiştirme
Positive Reinforcement
Tanım
Bir davranışın ardından olumlu bir uyarıcının (ödülün) sunulmasıyla o davranışın gelecekteki yinelenme olasılığının artması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin bir bireyin, iş yerinde zamanında tamamladığı karmaşık bir proje sonrasında yöneticisi tarafından hem maddi primle ödüllendirilmesi hem de ekip içinde takdir edilmesi, gelecekte benzer projeleri aynı titizlikle tamamlama olasılığını artırır.
Derin Analiz
Operant koşullama paradigmasının temel yapı taşlarından biridir. B.F. Skinner'ın deneysel analizlerine dayanan bu süreç, organizmanın çevresiyle etkileşimi sonucunda sergilediği davranışın akabinde hoş ya da istenen bir uyarıcının (pekiştireç) ortama eklenmesi mekanizmasına dayanır. Nörobiyolojik düzeyde, mezolimbik dopaminerjik yolağın (ventral tegmental alandan nükleus akkumbens'e uzanan ödül devreleri) aktivasyonu ile doğrudan ilişkilidir. Bu süreç, sinaptik plastisiteyi ve uzun süreli potansiyasyonun (LTP) pekişen davranış kalıpları üzerinden kodlanmasını sağlar. Klinik pratikte uyarlanabilir davranışların kazandırılmasında ve fobik kaçınmaların kırılmasında temel bir stratejidir.
Etimoloji
Latince 'positivus' (kesin, konulmuş) ve 're-infortium' (güçlendirme, sağlamlaştırma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; Skinnercı davranışçılıkta uyarıcı-tepki zincirini pekiştiren süreçleri niteler.
Karıştırmayın
Rüşvet veya ödüllendirme ile karıştırılır; ancak rüşvet davranıştan *önce* verilirken, pozitif pekiştirme hedef davranış *gerçekleştikten sonra* uygulanır. Ayrıca 'ceza' kavramı ile karıştırılır; ceza davranışı azaltmayı hedeflerken, pozitif pekiştirme davranışın frekansını artırır.
Keşfetmeye Devam Edin
Negatif Pekiştirme
Negatif Pekiştirme
Negative Reinforcement
İstenmeyen veya itici bir uyarıcının ortamdan uzaklaştırılması, önlenmesi ya da ertelenmesi yoluyla bir davranışın tekrarlanma olasılığının artırılması sürecidir.
İncele
Pekiştireç
Pekiştireç
Reinforcer
Bir davranışın ardından gelerek o davranışın ileride tekrarlanma sıklığını veya olasılığını artıran herhangi bir uyarıcı veya koşul.
İncele