Pre-exposure Prophylaxis
Pre-exposure Prophylaxis (prep)
Tanım
HIV negatif bireylerin, virüse olası maruziyetten önce antiretroviral ilaçlar kullanarak enfeksiyon riskini önlemeyi amaçlayan sürekli farmakolojik koruma stratejisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek riskli cinsel ilişki geçmişi olan ve HIV pozitif bir partnerle heteroseksüel ilişki sürdüren 28 yaşındaki bir danışan, klinisyene başvurarak günlük oral PrEP protokolüne başlar. Üç aylık periyodik kontrollerde hem renal fonksiyonları hem de HIV negatif durumu izlenerek koruyucu farmakoterapinin sürdürülebilirliği sağlanır.
Derin Analiz
Pre-exposure prophylaxis (PrEP), halk sağlığı ve klinik psikolojinin kesişim kümesinde yer alan, risk azaltma (harm reduction) modellerinin en güçlü farmakolojik dayanaklarından biridir. Nörobiyolojik ve immünolojik düzeyde mekanizma, sistemik dolaşımda ve hedef mukoza dokularında sürekli bir antiretroviral ilaç konsantrasyonu idame ettirilmesine dayanır. Böylece Human Immunodeficiency Virus'ün (HIV) konak hücrelere tutunması, içeri girmesi ve revers transkripsiyon yoluyla replike olması engellenir. Klinik pratikte PrEP kullanımı, bireyin risk algısı, cinsel sağlık okuryazarlığı ve davranışsal uyum (adherence) düzeyleriyle doğrudan ilişkilidir. Bilişsel düzeyde, PrEP bireylerin HIV korkusuna bağlı anksiyete ve hiperseksüel kaygı döngülerini düşürerek psikolojik esenliği artırırken, riskli davranışlarda telafi edici bir artışa (risk compensation) yol açıp açmadığı epidemiyolojik olarak incelenmektedir.
Etimoloji
Latince 'prae-' (öncesinde, evvel) + 'expositio' (maruz kalma, açıkta bırakma) ve Yunanca 'prophylaktikos' (koruyucu, sakınan) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Post-exposure prophylaxis (PEP) ile sıklıkla karıştırılır; PEP olası maruziyet gerçekleşTİKTEN SONRA acil olarak başlatılan 28 günlük bir rejimdir, PrEP ise maruziyetten ÖNCE başlanan ve sürekli sürdürülen bir koruma stratejisidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Parçalanmış Aile
Parçalanmış Aile
Broken Home
Ebeveynlerin boşanması veya ayrılması sonucunda ortaya çıkan tek ebeveynli veya yapısı değişmiş hane halkı yapısını ifade eder.
İncele
Sosyal Başa Çıkma
Sosyal Başa Çıkma
Social Coping
Bireyin zorlayıcı yaşam olayları ve stresörlerle başa çıkabilmek için aile, arkadaş veya resmi destek sistemleri gibi kişilerarası kaynaklara yönelme stratejisidir.
İncele
Psikosomatik Bozukluk
Psikosomatik Bozukluk
Psychosomatic Disorder
Psikolojik etkenlerin, duygusal çatışmaların veya stresin somatik (fiziksel) rahatsızlıkların ortaya çıkışında veya seyrinde belirleyici rol oynadığı klinik durum.
İncele
Öfke Bozukluğu
Öfke Bozukluğu
Rage Disorder
Bireyin öfke ve saldırganlık dürtülerini kontrol etmesini engelleyen, bir veya daha fazla aşırı patlama epizoduyla karakterize klinik durum.
İncele