Projektif Teknik
Projective Technique
Tanım
Bireyin belirsiz uyarıcılara verdiği öznel ve benzersiz tepkiler aracılığıyla kişilik yapısını, bilişsel tarzını ve bilinçdışı dinamiklerini ortaya çıkarmayı amaçlayan psikolojik değerlendirme yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında danışana gösterilen simetrik mürekkep lekelerinden oluşan Rorschach kartlarında, danışanın lekeleri sadece şekilsel olarak değil, 'parçalanmış bir hayvan cesedi' veya 'tehlikeli bir uçurum' olarak algılaması; onun içsel saldırganlık dürtülerini veya kaygı düzeyini yansıtan projektif bir veri olarak analiz edilir.
Derin Analiz
Projektif teknikler, psikanalitik teorinin bilinçdışı süreçler ve savunma mekanizmaları varsayımına dayanır. Rorschach Mürekkep Lekesi Testi veya Tematik Algı Testi (TAT) gibi araçlarda uyarıcıların yapılandırılmamış (ambiguous) olması, bireyin anlam arayışında kendi içsel dünyasını, bastırılmış arzularını ve bilişsel şemalarını bu uyarıcıya 'projektif' (yansıtmalı) olarak aktarmasını zorunlu kılar. Ancak psychometric (psikometrik) açıdan güvenirlik (reliability) ve geçerlik (validity) tartışmalarının odağındadır. Standart skorlama zorlukları ve uygulayıcı öznelliği, bu tekniklerin ampirik geçerliliğini sorgulayan eleştirmenler ile klinik sezgiye derinlik kattığını savunan klinisyenler arasında sürekli bir akademik kutuplaşmaya yol açmaktadır.
Etimoloji
Latince 'proicere' (ileri atmak, fırlatmak) fiilinden türetilmiş olup, bireyin içsel dünyasını, bilinçdışı dürtülerini ve çatışmalarını dışsal bir uyarıcıya yansıtması sürecini ifade eder.
Karıştırmayın
Kişilik Envanterleri (MMPI gibi kendiliğinden bildirim [self-report] içeren yapılandırılmış testler); projektif teknikler ise yapılandırılmamış uyarıcılarla dolaylı ölçüm yapar.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilinçdışı
Bilinçdışı
Unconscious (ucs)
Doğrudan farkındalığa erişilemeyen ancak düşünce, duygu ve davranışlar üzerinde dinamik etkilere sahip anıların, duygusal çatışmaların ve bastırılmış dürtülerin barındığı psişik bölge.
İncele