Ramak Kala İlkesi (Near Miss) | Psikoloji Sözlüğüm

Tanım

Psikofizikte Weber yasasından sapmayı ifade eden bir işitsel ayrımcılık fenomeni; iş güvenliğinde ise kıl payı atlatılan tehlikeli olay.

Örnek Vaka / Uygulama

Odyoloji laboratuvarında saf ses maskeleme testleri sırasında, katılımcının dar bantlı seslerin yoğunluğundaki değişimi fark ederken Weber oranındaki lineer olmayan sapmaları göstermesi veya endüstriyel bir tesiste bir vinç operatörünün tonlarca ağırlığındaki yükü düşürmekten kıl payı kurtulması.

Derin Analiz

Terim literatürde iki farklı disiplinde kritik roller üstlenir. Psikofizik ve işitsel algı çalışmalarında, standart yoğunluğun geniş bir aralığında Weber kesirinin düşmesiyle kendini gösteren, kohleadaki eksitasyonun non-linear (doğrusal olmayan) büyümesinden kaynaklanan sapmayı tanımlar. Klinik ve endüstriyel psikolojide ise (Wikipedia bağlamının da doğruladığı üzere) felaketle sonuçlanabilecek bir olayın tesadüfen veya milimetrik zamanlamayla engellendiği durumu niteleyerek insan hatası analizi ve risk algısı araştırmalarının odağına yerleşir.

Etimoloji

İngilizce 'near' (yakın, kıl payı) ve 'miss' (kaçırma, ıskalama) kelimelerinin birleşiminden oluşan, iş sağlığı ve psikofizikteki kaza/eşik teğet geçme durumunu betimleyen terim.

Karıştırmayın

Tamamen başarısızlık veya kaza (accident) kavramlarıyla karıştırılır; ayırt edici özelliği zarar veya kayıp gerçekleşmemiş olmasıdır.