Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Renk Karışımı

Color Mixture

Tanım

Pigmentlerin birleştirilmesi, ışıkların zamanlı projeksiyonu veya retinanın uyarıları hızla entegre etmesi yoluyla elde edilen duyusal füzyon etkisi.

Örnek Vaka / Uygulama

Grafik tasarım laboratuvarında yapılan bir deneyde, araştırmacı katılımcılara mavi ve sarı ışık ışınlarını aynı beyaz perde üzerine aynı anda yansıtır; ekleme tipi karışım prensibi gereği bu iki ışık birleşerek insan gözünde beyaz veya sarımsı bir ara ton oluşturur. Aynı katılımcıya bu kez mavi ve sarı sulu boya pigmentleri karıştırıldığında ise çıkarma prensibi devreye girer ve yeşilimsi koyu bir ton elde edilir.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve duyusal nörofizyoloji bağlamında renk karışımı, fotoreseptörlerin (konik hücrelerin) elektromanyetik tayftaki farklı dalga boylarına verdiği yanıtların merkezi sinir sisteminde işlenmesini ifade eder. Süreç, üç temel mekanizmaya ayrılır: Çıkarma yöntemiyle renk karışımı (subtractive mixture) boya ve pigmentlerin dalga boyu emilimine dayanırken, ekleme yöntemiyle renk karışımı (additive color mixture) ışık kaynaklarının spektral bileşenlerinin üst üste binmesiyle gerçekleşir. Retinal karışım ise uzamsal veya zamansal frekansların yüksek hızda sunulmasıyla optik sinir üzerinde oluşan entegrasyonu tanımlar. Görsel korteksteki V4 alanı, bu dalga boyu kombinasyonlarını nesnel renk algısına dönüştüren kritik bir sinirsel merkezidir.

Etimoloji

Latince 'color' (renk, ton, örtü) sözcüğü ile miscere (karıştırmak, birleştirmek) fiilinin türevi olan 'mixtura' kelimesinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Renk değişimi (color constancy) ile sıklıkla karıştırılır; renk değişimi aydınlatma koşulları değişmesine rağmen nesnenin renginin zihinsel olarak aynı algılanmasını ifade ederken, renk karışımı fiziksel veya optik dalga boylarının birleşimini inceler.