Retrospektif Araştırma
Retrospective Research
Tanım
Mevcut durum veya çıktıları, geçmişteki olaylar ve maruziyetler üzerinden inceleyen, deneysel olmayan ve gözlemsel bir araştırma yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide panik bozukluk teşhisi konmuş 100 hastanın çocukluk çağı bağlanma stillerini incelemek isteyen bir araştırmacı, hastaların geçmişteki ebeveyn tutumlarını değerlendirmek için geriye dönük ölçekler uygular ve bu verileri sağlıklı kontrol grubuyla kıyaslar.
Derin Analiz
Retrospektif araştırma deseni, araştırmacının bugünkü veriden veya klinik tablodan yola çıkarak zaman çizelgesinde geriye doğru hareket etmesini gerektirir. Epidemiyoloji ve klinik psikolojide sıklıkla vaka-kontrol (case-control) tasarımlarında karşımıza çıkar. Örneğin, depresyon tanısı almış bir hasta grubunun geçmişteki travmatik yaşam olayları taranır. Bu yöntemin en büyük avantajı, nadir görülen durumların incelenmesinde maliyet-etkin ve hızlı olmasıdır. Ancak metodolojik olarak hafıza yanılgıları (recall bias), seçilim yanlılığı (selection bias) ve nedensellik bağını kurmada prospektif tasarımlara kıyasla zayıf kalması gibi dezavantajlar barındırır. İstatistiksel analizlerde genellikle Odds Oranı (Odds Ratio - OR) hesaplamalarıyla risk faktörlerinin büyüklüğü tahmin edilir.
Etimoloji
Latince 'retroscelere' (arkaya bakmak; 'retro-' [geriye] + 'spectare' [bakmak]) kökünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Prospektif araştırma (geleceğe yönelik takip) ile sıklıkla karıştırılır; retrospektif geçmişten bugüne bakarken, prospektif bugünden geleceğe ilerler.
Keşfetmeye Devam Edin
Prospektif Araştırma
Prospektif Araştırma
Prospective Research
Mevcut zamanda başlayıp katılımcıları zaman içinde ileriye doğru takip ederek eğilimleri, yordayıcıları ve çıktıları inceleyen bilimsel araştırma yöntemi.
İncele
Vaka-kontrol Çalışması
Vaka-kontrol Çalışması
Case-control Study
Belirli bir hastalığa veya duruma sahip bireylerin (vaka), bu duruma sahip olmayan benzer bireylerle (kontrol), geçmişteki belirli risk faktörlerine maruziyet oranları açısından geriye dönük olarak karşılaştırıldığı gözlemsel bir araştırma yöntemidir.
İncele
Gözlemsel Çalışma
Gözlemsel Çalışma
Observational Study
Araştırmacının bağımsız değişkene müdahale etmeden veya manipülasyon yapmadan, katılımcıların davranışlarını doğal koşullar altında pasif olarak izleyip kaydettiği araştırma tasarımı.
İncele