Gözlemsel Çalışma
Observational Study
Tanım
Araştırmacının bağımsız değişkene müdahale etmeden veya manipülasyon yapmadan, katılımcıların davranışlarını doğal koşullar altında pasif olarak izleyip kaydettiği araştırma tasarımı.
Örnek Vaka / Uygulama
Şehir içi trafikte agresif sürüş davranışları ile uyku yoksunluğu arasındaki ilişkiyi inceleyen bir araştırmacının, sürücülerin sürüş sırasındaki mimik ve tepkilerini kavşaklarda herhangi bir müdahalede bulunmaksızın gizli gözlem kameralarıyla kaydetmesi.
Derin Analiz
Epidemiyoloji, sosyal bilimler ve klinik psikolojide deneysel manipülasyonun etik veya pratik olarak imkansız olduğu durumlarda başvurulan temel metodolojidir. Rastgele atama (random assignment) içermez; bu durum nedensellik (causality) çıkarımı yapmayı zorlaştırır ancak ekolojik geçerliliği (ecological validity) maksimize eder. Veri toplama sürecinde eğitimli gözlemciler, kişisel yorum katmaksızın davranış akışını kayda geçirir. Karşılaşılan en büyük metodolojik tehdit, karıştırıcı değişkenlerin (confounding variables) kontrol altına alınamamasıdır.
Etimoloji
Latince 'observatio' (dikkatle izleme, gözlemleme) ve 'studium' (çalışma, gayret) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Rastgele kontrollü deneyler (RCT); gözlemsel çalışmalardan farklı olarak araştırmacının bağımsız değişkeni aktif olarak manipüle ettiği ve katılımcıları gruplara rastgele atadığı deneysel tasarımlardır.
Keşfetmeye Devam Edin
Doğal Gözlem
Doğal Gözlem
Naturalistic Observation
Araştırmacının laboratuvar kontrolü veya değişken manipülasyonu olmaksızın, katılımcıların günlük yaşam alanlarındaki davranışlarını doğal akışı içinde izleyip kaydetmesi yöntemi.
İncele
Karıştırıcı Değişken
Karıştırıcı Değişken
Nuisance Variable
Bağımsız değişkenin koşulları arasında sistematik olarak farklılık göstermeyen ancak deneysel hatayı ve varyansı artıran dışsal değişken türüdür.
İncele
Ekolojik Geçerlilik
Ekolojik Geçerlilik
Ecological Validity
Bir araştırmada elde edilen bulguların, laboratuvar ortamının yapay sınırlarını aşarak gerçek dünya koşullarını ve doğal yaşamı ne derece temsil edebildiğini gösteren ölçüttür.
İncele