Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Sağlık Kaygısı

Health Anxiety

Tanım

Bedenel belirtilerin (ağrı, gastrointestinal rahatsızlıklar vb.) ciddi bir hastalığın habercisi olduğu yönündeki yanlış yorumlamalara dayanan aşırı veya işlevsel olmayan endişe.

Örnek Vaka / Uygulama

32 yaşındaki bir bireyin, spor sonrası yaşadığı normal kas gerginliğini ALS veya omurilik tümörünün erken belirtisi olarak yorumlayıp günlerce internette semptom araması ve arka arkaya üç farklı nöroloji uzmanına başvurması.

Derin Analiz

Sağlık kaygısı, bilişsel süreçlerdeki bir önyargının somut bir yansımasıdır. Bireyler, normal fizyolojik uyarılmaları veya hafif bedensel varyasyonları felaket Senaryolarıyla (katastrofizasyon) ele alarak tehlike olarak kodlarlar. Bilişsel davranışçı yaklaşımda bu durum, interoseptif duyarlılığın artması ve vücut tarama (body scanning) davranışlarının tetiklenmesiyle kronikleşir. Güvence arama dövüşleri (sürekli doktor değişimi, tahlil yaptırma) geçici bir rahatlama sağlasa da, nöral düzeyde kaygı devresini pekiştirerek kaçınma-sınama kısır döngüsünü besler.

Etimoloji

İngilizce 'health' (sağlık, Eski İngilizce 'hǣlþ') ve 'anxiety' (kaygı, Latince 'anxietas' [darlık, sıkıntı hissi]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Hastalık Hastalığı (Hipokondriyazis) ile sıklıkla karıştırılır; güncel DSM-5 sınıflandırmasında Hastalık Hastalığı Bozukluğu daha geniş bir kategori olan Somatik Belirti Bozukluğu veya Kaygı Bozuklukları altında yeniden yapılandırılmış olup, sağlık kaygısı bu tablonun çekirdek bilişsel bileşenini oluşturur.