Sakinleştirici Sandalye
Tranquilizer Chair
Tanım
Erken dönem psikiyatrisinde, hastaların hareketini kısıtlamak ve fizyolojik uyarılmayı azaltmak amacıyla göğüs, karın, ayak bilekleri ve dizlerden sabitlendiği, başın ise ahşap bir kutunun içine yerleştirildiği ağır ahşap kısıtlama sandalyesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
1810 yılında Philadelphia Hastanesi'nde akut manik nöbetler geçiren ve şiddet eğilimi gösteren bir hasta, tıbbi ekibin kararıyla sakinleştirici sandalyeye oturtulmuş; gövdesi ve uzuvları kayışlarla sıkıca bağlanarak başı ahşap muhafazaya alınmış, böylece hem kendisine zarar vermesi engellenmiş hem de aynı anda venöz kan alımı (flebotomi) işlemi gerçekleştirilmiştir.
Derin Analiz
18. yüzyılın sonlarında Amerikalı hekim ve psikiyatrist Benjamin Rush tarafından geliştirilen bu cihaz, dönemin 'akıl hastalıkları beyin damarlarında aşırı kan akışı ve iltihaplanma (frenit) nedeniyle oluşur' teorisine dayanan somatik bir müdahale aracıdır. Geleneksel deli gömleğine kıyasla tercih edilmesinin temel nedeni, hastanın başını sabitleyerek beyne giden kan akışını azalttığına inanılması ve o dönemde standart bir tedavi protokolü olan kan alımını (bloodletting) engellememesidir. Biyolojik psikiyatri tarihinin, hastayı tedavi etmekten ziyade kontrol altına almayı ve bedensel sıvı dengesini değiştirmeyi hedefleyen mekanik yaklaşımlarının en çarpıcı örneklerinden biridir.
Etimoloji
İngilizce 'tranquilizer' (sakinleştirici, Latince 'tranquillus' [sakin, huzurlu] kökünden) ve 'chair' (sandalye, Latince 'cathedra' [kürsü, oturacak yer] kelimesinden) terimlerinin birleşiminden oluşan tarihsel bir tıp aletidir.
Karıştırmayın
Deli gömleği (straitjacket) ile karıştırılır; ancak deli gömleği kolların hareketini kısıtlayan bir giysiyken, sakinleştirici sandalye tüm bedeni ve özellikle başı sabitleyen, hemodinamik manipülasyon amaçlı sabit bir mobilyadır.
Keşfetmeye Devam Edin
Flebotomi
Flebotomi
Phlebotomy / Venesection
🔹 1. (phlebotomy): Tanısal veya terapötik amaçlarla vücuttan, genellikle bir ven veya kateter aracılığıyla negatif basınç uygulanarak kan alınması prosedürü. 🔹 2. (venesection): Tanısal veya terapötik amaçlarla bir damarın cerrahi olarak açılması veya delinmesi yoluyla kan alınması işlemidir.
İncele