Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Sansürlenmiş Veri

Censored Data

Tanım

Ölçüm araçlarının sınırları veya gözlem süresinin kısıtlılığı nedeniyle kesin değeri bilinmeyen, ancak hakkında kısmi bilgi barındıran veri türü.

Örnek Vaka / Uygulama

Beş yıllık bir kanser araştırmasında, hastaların tedavi sonrası yaşam süreleri incelenmektedir. Çalışma süresi dolduğunda 100 hastadan 40'ı hâlâ yaşatmaktadır. Bu 40 hastanın ne zaman öleceği bilinmediği için verileri 'sansürlenmiş veri' olarak kayda geçer; bilinen tek şey, hayatta kalma sürelerinin en az 5 yıl olduğudur.

Derin Analiz

İstatistik ve klinik araştırmalarda (özellikle hayatta kalma analizi ve uzunlamasına çalışmalarda), veri setindeki tüm deneklerin olay gerçekleşene kadar takip edilememesi veya ölçüm cihazının kapasite aşımı durumunda ortaya çıkar. Sağ (right), sol (left) ve aralıklı (interval) sansürleme olarak alt türleri bulunur. Örneğin, bir klinik takip çalışmasında hastaların bir kısmı çalışma süresi bitiminde hâlâ hayattaysa, bu bireylerin tam ölüm zamanı bilinmediği için verileri sağdan sansürlenmiştir. Standart regresyon modelleri bu durumu görmezden gelirse ciddi tahmin sapmalarına yol açar; bu nedenle maksimum olabilirlik tahminleri veya Kaplan-Meier sağkalım eğrileri gibi özel istatistiksel yöntemlerin kullanılmasını zorunlu kılar.

Etimoloji

Latince 'censere' (değerlendirmek, kayıt altına almak, nüfus sayımı yapmak) kökünden türetilmiştir; istatistik ve veri analizinde tam olarak gözlemlenemeyen veya ölçüm sınırları dışında kalan değerleri nitelendirir.

Karıştırmayın

Eksik veri (missing data) ile sıkça karıştırılır. Eksik veride ölçüm bir kez vardır ancak kaydedilememiştir; sansürlenmiş veride ise değerin tam olarak nerede bulunduğuna dair bir sınır bilgisi (alt/üst sınır veya eşik) mevcuttur.