Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Nüfus Sayımı

Census

Tanım

Belirli bir popülasyonun tamamının eksiksiz olarak sayılması ve verilerinin kaydedilmesi işlemi.

Örnek Vaka / Uygulama

Ulusal bir sağlık bakanlığının, nadir görülen genetik bir hastalığın ülkedeki gerçek yaygınlığını (prevalansını) hiçbir sapma payı bırakmaksızın saptamak amacıyla tüm vatandaşların tıbbi taranmasından oluşan bir veri toplama operasyonu yürütmesi.

Derin Analiz

Araştırma metodolojisinde ve istatistikte nüfus sayımı, örneklem (sample) kullanımından kökten ayrılır. Örneklem tabanlı çalışmalarda popülasyonun bir alt kümesinden hareketle genellemeler yapılırken, census doğrudan tüm evreni (population) hedef alır. Bu yönüyle örneklem hatasını (sampling error) tamamen ortadan kaldırır; ancak lojistik maliyetler, zaman ve kapsamlı insan gücü gereksinimi nedeniyle dezavantajlar barındırır. Epidemiyolojik ve demografik araştırmalarda evren parametrelerinin tam olarak saptanması gereken durumlarda kritik bir metodolojik temel oluşturur.

Etimoloji

Latince kökenli 'censere' (değerlendirmek, tahmin etmek veya kaydetmek) fiilinden türetilmiştir. Antik Roma'da vatandaşların mülklerinin ve vergilerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılan sayımlara dayanır.

Karıştırmayın

Örnekleme (Sampling) ile karıştırılır. Örnekleme, evrenden seçilen bir alt küme üzerinden istatistiksel çıkarım yaparken; census, evrenin tamamını doğrudan hesaba katar.